پرشر سوئیچ هوا پکیج: از علائم خرابی تا تست و تعویض

پرشر سوئیچ هوا که بهش سنسور فن یا سنسور ایمنی دودکش هم میگن، یک قطعه حیاتی برای ایمنی پکیج های فن دار هست. وظیفه این قطعه اینه که از عملکرد صحیح فن و باز بودن مسیر دودکش مطمئن بشه. اگه این سنسور تشخیص بده که فن کار نمیکنه یا دودکش مسدوده، اجازه روشن شدن شعله رو به برد نمیده و دستگاه با نمایش اروری مثل کد خطای ۴۰ ۶۰ ۸۰ در پکیج ایران رادیاتور متوقف میشه.

خرابی پرشر سوئیچ هوا یکی از شایع ترین دلایل این ارور هست. چطور کار میکنه؟ خیلی ساده. وقتی فن شروع به کار میکنه، یک مکش داخل محفظه احتراق ایجاد میشه. این مکش از طریق یک شلنگ سیلیکونی به پرشر سوئیچ منتقل میشه. داخل پرشر یک دیافراگم لاستیکی و یک کلید خیلی حساس وجود داره. مکش فن باعث جابجا شدن دیافراگم و وصل شدن کلید میشه. با وصل شدن کلید، یک سیگنال به برد ارسال میشه که یعنی "همه چیز امن است، مسیر دود باز است".

حالا اگه این قطعه خراب بشه چی میشه؟ فن داره با تمام قدرت کار میکنه، صدای چرخشش رو هم میشنوید، ولی چون پرشر خرابه، هیچ سیگنالی به برد نمیرسه. برد هم فکر میکنه فن کار نمیکنه و برای جلوگیری از خطر تجمع گازهای سمی، کل فرایند رو متوقف میکنه. به همین سادگی.

تجربه نشون داده که در مدل های جدیدتر پکیج ایران رادیاتور که از حدود سال ۹۸ به بعد تولید شدن، کیفیت این قطعه کمی پایین اومده و آمار خرابیش بیشتر شده. پس اگر پکیج شما نسبتا جدیده و با این ارور مواجه شدید، پرشر سوئیچ هوا یکی از متهم های اصلی هست.

علائم خرابی پرشر سوئیچ هوا چیست؟

مهم ترین و واضح ترین علامت خرابی پرشر سوئیچ هوا اینه که فن پکیج روشن میشه و برای چند ثانیه کار میکنه، اما دستگاه به مرحله جرقه زدن نمیرسه و بعد از چند ثانیه با ارور مربوط به فن (مثل ۴۰ ۶۰ ۸۰ یا E51) خاموش میشه. این کلیدی ترین نشانه هست. چون اگه فن اصلا روشن نمیشد، باید به برد یا خود فن شک میکردیم. ولی وقتی فن روشن میشه یعنی برد و فن سالم هستن و مشکل در تشخیص عملکرد فن هست که دقیقا وظیفه پرشر سوئیچه.

چند تا حالت خاص هم وجود داره که به احتمال زیاد مشکل از پرشر هوا هست:

• پکیج در حالت زمستانه (گرمایش رادیاتورها) این ارور رو میده، ولی در حالت تابستانه (فقط آب گرم مصرفی) درست کار میکنه.
• پکیج روی دماهای پایین درست کار میکنه، ولی وقتی دمای رادیاتورها رو بالا میبرید (مثلا بالای ۷۰ درجه)، ارور میده.
• ارور به صورت موقتی و شانسی اتفاق میفته. یعنی گاهی با یک بار ریست کردن مشکل حل میشه ولی بعد از چند ساعت دوباره برمیگرده.

این حالت های متناوب معمولا به خاطر ضعیف شدن دیافراگم داخلی پرشر هست که دیگه نمیتونه با مکش های ضعیف تر یا در دماهای بالا، کنتاکت رو به درستی وصل کنه.

خلاصه که اگه فن روشنه ولی شعله نه، اول به پرشر شک کنید. اینجوری نصف راه عیب یابی رو رفتید.

چطور پرشر سوئیچ هوا را تست کنیم؟ یک روش عملی ولی خطرناک

خب رسیدیم به بخش جذاب ماجرا. چطور بفهمیم پرشر قطعا خرابه؟ یک روش برای تست وجود داره که تعمیرکارها ازش استفاده میکنن. اما قبلش یک هشدار جدی.

هشدار: این تست فقط برای تشخیص خرابی هست و به هیچ وجه نباید دستگاه در این حالت به کار خود ادامه بدهد. انجام این تست میتونه خطرناک باشه چون سیستم ایمنی دستگاه رو موقتا از کار میندازید. مسئوولیت هرگونه حادثه به عهده خود شماست. اگر فنی نیستید این کار رو به متخصص بسپارید.

حالا روش تست چیه؟

1. اول دوشاخه پکیج رو از برق بکشید. این مرحله حیاتیه.
2. قاب رویی پکیج رو باز کنید تا به قطعات دسترسی پیدا کنید.
3. پرشر سوئیچ هوا رو پیدا کنید. یک قطعه گرد پلاستیکی که معمولا بالای محفظه احتراق هست و دو تا سیم و یک یا دو تا شلنگ بهش وصله.
4. دو تا سوکت سیمی که به پرشر وصل هستن رو ازش جدا کنید.
5. حالا با یک تکه سیم کوتاه، این دو تا سوکت رو به هم وصل کنید (یعنی اتصال کوتاه کنید). در واقع داریم به برد میگیم که پرشر همیشه وصله.
6. پکیج رو به برق بزنید و آب گرم رو باز کنید یا بذارید روی حالت زمستانه.

چه اتفاقی میفته؟ اگر با این کار، فن شروع به کار کرد و بلافاصله جرقه زن عمل کرد و شعله روشن شد، یعنی پرشر سوئیچ شما قطعا خراب هست و باید تعویض بشه. چون شما کار اون رو به صورت دستی انجام دادید و دستگاه روشن شد. اما اگر با این کار باز هم دستگاه روشن نشد، مشکل از جای دیگه ای هست (احتمالا برد). بعد از تست، فورا دستگاه رو از برق بکشید و سیم رو جدا کنید و سوکت ها رو به پرشر وصل کنید.

یه سوال: آیا میشه با فوت کردن توی شلنگ پرشر اون رو تست کرد؟ در پاسخ باید بگم این روش اصلا دقیق و قابل اعتماد نیست. چون فشار و مکش دهان شما با مکش دقیق و حساب شده فن دستگاه خیلی فرق داره. ممکنه پرشر با فوت شما عمل کنه ولی با مکش فن نه. پس این روش رو فراموش کنید.

مراحل تعویض پرشر سوئیچ هوا پکیج ایران رادیاتور

اگر با تست بالا مطمئن شدید که پرشر خرابه، باید تعویض بشه. این قطعه معمولا قابل تعمیر نیست. تعویضش هم کار سختی نیست ولی نیاز به دقت داره.

اول از همه، حتما یک پرشر سوئیچ دقیقا مشابه با همون مدل و با همون فشار کاری (که بر حسب پاسکال Pa روش نوشته شده) تهیه کنید. استفاده از پرشر با فشار متفاوت میتونه خطرناک باشه.

مراحل تعویض:

1. باز هم تاکید میکنم، دوشاخه رو از برق بکشید.
2. پرشر قدیمی رو پیدا کنید.
3. شلنگ یا شلنگ های سیلیکونی متصل به اون رو با دقت جدا کنید. حواستون باشه شلنگ ها پاره نشن.
4. دو تا سوکت سیم رو ازش جدا کنید.
5. معمولا پرشر با دو تا پیچ به بدنه دستگاه وصل شده. پیچ ها رو باز کنید و پرشر قدیمی رو بردارید.
6. پرشر جدید رو دقیقا در جای قبلی قرار بدید و پیچ هاش رو ببندید.
7. شلنگ ها و سوکت های سیم رو دقیقا مثل قبل به پرشر جدید وصل کنید. حواستون باشه جای شلنگ ها رو اشتباه نزنید (اگر دو شلنگه هست).
8. قاب دستگاه رو ببندید و پکیج رو به برق بزنید و تست کنید. به احتمال خیلی زیاد مشکل شما حل شده.

یادتون باشه که تمیز بودن شلنگ های رابط و خود ونتوری فن هم خیلی مهمه. گاهی پرشر سالمه ولی مسیر انتقال مکش بهش مسدود شده. پس قبل از تعویض پرشر، حتما شلنگ ها رو جدا کنید و داخلشون فوت کنید تا از باز بودنشون مطمئن بشید.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب خلاصه کلام اینکه پرشر سوئیچ هوا یه نگهبان ایمنی برای پکیجه. کارش اینه که به برد بگه فن داره کار میکنه و دودکش بازه. اگه خراب بشه، فن میچرخه ولی شعله روشن نمیشه و ارور میده. این یکی از پرتکرارترین خرابی های پکیج ایران رادیاتور هست، مخصوصا تو مدلهای جدیدتر. تست کردنش با یه تیکه سیم امکان پذیره ولی خطرناکه و بهتره بدین تعمیرکار انجام بده.

تعویضش هم کار سختی نیست اما باید قطعه دقیقا مشابه بخرید. ضمنا اینو یادم رفت بگم: گاهی اوقات با تغییر فصل و انقباض و انبساط هوا، حساسیت این قطعه به هم میریزه و شروع به ارور دادن میکنه. مثلا با شروع فصل سرما این مشکل زیاد دیده میشه. در این موارد هم معمولا چاره ای جز تعویضش نیست. پس اگه اول پاییز پکیجتون شروع به بازی درآوردن کرد، زیاد تعجب نکنید.

علت روشن نشدن فن پکیج ایران رادیاتور چیست؟

روشن نشدن فن در پکیج دیواری ایران رادیاتور یکی از مشکلات مشخص و البته مهمی هست که مستقیما به نمایش ارور 40 60 80 ایران رادیاتور منجر میشود. وقتی شما پکیج رو ریست میکنید یا نیاز به آب گرم یا گرمایش دارید، اولین اتفاقی که باید بیفتد این است که برد الکترونیکی به فن دستور روشن شدن بدهد. اگر شما هیچ صدایی از فن نشنوید و بعد از چند ثانیه چراغ های 40 60 80 شروع به چشمک زدن کنند، یعنی در همان مرحله اول مشکلی وجود دارد.

خب چه نتیجه ای میگیریم؟ در این حالت، مسیر عیب یابی کاملا مشخص و محدود به چند گزینه اصلی میشود. برخلاف زمانی که فن روشن میشود ولی ارور میدهد، اینجا ما مطمئن هستیم که مشکل یا از نرسیدن برق به فن هست یا خود فن توانایی چرخش را ندارد. اصلی ترین دلایل این اتفاق عبارتند از:

1. خرابی برد الکترونیکی (شایع ترین علت)
2. سوختن کامل موتور فن
3. گیرپاژ کردن یا قفل شدن محور فن
4. گیر کردن یک جسم خارجی در پره های فن
5. قطعی در سیم کشی بین برد و فن (علت نادر)

تجربه نشان داده که در بیشتر از ۷۰ درصد موارد، وقتی فن اصلا استارت نمیخورد، مشکل از برد الکترونیکی هست. برد وظیفه دارد برق ۲۲۰ ولت را به فن برساند و اگر این کار را نکند، فن حتی اگر کاملا سالم باشد، حرکتی نخواهد کرد. اما بریم سراغ بررسی دقیق تر هر کدام از این موارد.

خرابی برد الکترونیکی: فرمانده ای که دستور نمیدهد

همانطور که گفتم، این مظنون اصلی هست. برد پکیج مثل یک فرمانده عمل میکند. اگر فرمانده دستور حرکت ندهد، سرباز (فن) هم حرکتی نمیکند. روی برد قطعه ای به نام "رله فن" وجود دارد که در واقع یک کلید الکتریکی هست. وقتی زمانش برسد، آی سی اصلی به این رله دستور میدهد که برق را به فن وصل کند.

حالا اگر این رله خراب شود یا بسوزد، دیگر کلید عمل نمیکند و برقی به فن نمیرسد. در نتیجه شما هیچ صدایی از فن نمیشنوید و پکیج فورا ارور میدهد. گاهی هم مشکل از خود آی سی یا مسیرهای روی برد هست که به رله میرسد. تشخیص این موارد کاملا تخصصی هست و نیاز به بررسی توسط تعمیرکار برد دارد.

چطور میشه مطمئن شد مشکل از برده؟ تنها راه قطعی، تست ولتاژ خروجی از برد به سمت فن هست. یک تکنسین با ولت متر این کار را انجام میدهد. اگر در لحظه استارت، ولتاژ ۲۲۰ ولت در خروجی برد وجود نداشته باشد، یعنی برد قطعا خراب است و باید تعمیر شود.

یادتون باشه که تعمیر برد تقریبا همیشه به صرفه تر از تعویض آن هست و یک برد تعمیر شده میتواند سالها کار کند.

سوختن یا گیرپاژ کردن خود موتور فن

حالت دوم اینه که برد سالم باشه و دستور رو هم صادر کنه، ولی خود فن خراب باشه. فن یک موتور الکتریکی داره که مثل هر موتور دیگه ای عمر مفیدی داره و ممکنه بسوزه.

سوختن فن: در این حالت سیم پیچ داخل موتور فن کاملا میسوزد. برق ۲۲۰ ولت به فن میرسد اما هیچ اتفاقی نمی افتد. نه صدایی، نه لرزشی، هیچی. فن کاملا مرده است. این اتفاق معمولا بعد از چندین سال کارکرد طبیعی میافتد.

گیرپاژ کردن فن: این یکی خیلی شایعه. "گیرپاژ" یک اصطلاح فنی هست به معنی قفل شدن. یعنی محور یا شفت اصلی موتور فن به خاطر خشک شدن بلبرینگ ها یا ورود گرد و خاک و کثیفی، اونقدر سفت میشه که دیگه نمیتونه بچرخه. مثل چرخ دوچرخه ای که زنگ زده و قفل شده. در این حالت وقتی برق به فن میرسه، موتور زور میزنه که بچرخه ولی نمیتونه. شما معمولا یک صدای "هوممم" یا وزوز ضعیف از فن میشنوید که بعد از چند ثانیه قطع میشه و دستگاه ارور میده.

چطور گیرپاژ بودن رو چک کنیم؟ خیلی ساده. اول حتما برق دستگاه رو قطع کنید. بعد با دست پره های فن رو بچرخونید. اگر پره ها خیلی سفت بودن و به سختی میچرخیدن، یعنی فن گیرپاژ کرده. یک فن سالم باید با کمترین نیرو، خیلی روان و راحت بچرخد.

آیا فن گیرپاژ کرده قابل تعمیره؟ گاهی اوقات با روغن کاری تخصصی بلبرینگ ها مشکل به طور موقت حل میشه ولی معمولا این یک راه حل دائمی نیست و بهترین کار تعویض فن هست.

گیر کردن جسم خارجی: یک مشکل ساده با راه حل بدون هزینه

این یکی از اون مشکلاتیه که شاید خودتون بتونید حلش کنید و کلی هم خوشحال بشید. باورتون نمیشه ولی خیلی وقتا دلیل روشن نشدن فن، گیر کردن یک تیکه چوب کوچیک یا یه آشغال دیگه لای پره های فن هست.

این اتفاق چطور میفته؟ معمولا پرنده ها روی لوله دودکش در پشت بام لانه میسازن و شاخه های کوچیک چوب رو به داخل لوله میندازن. این شاخه ها از دودکش پایین میان و از قسمت خروجی دود، به پره های فن گیر میکنن. همونطور که در تصویر میبینید این یک اتفاق کاملا رایج هست.

خب راه حلش چیه؟

1. اول و مهم تر از همه، دوشاخه پکیج رو از پریز برق بکشید. ایمنی حرف اول رو میزنه.
2. قاب جلویی پکیج رو باز کنید.
3. به فن و پره های حلزونی شکلش نگاه کنید. با یک چراغ قوه به دقت لای پره ها رو بگردید.
4. اگر جسم خارجی مثل چوب، پلاستیک یا حتی گاهی یک پیچ یا تیکه سنگی که از دودکش افتاده دیدید، با یک انبردست یا دم باریک اون رو با احتیاط بیرون بکشید.
5. بعد از خارج کردن مانع، با دست پره های فن رو بچرخونید تا مطمئن بشید روان حرکت میکنه.

به احتمال زیاد بعد از این کار و وصل کردن مجدد برق، فن شروع به کار میکنه و مشکلتون حل میشه. این ساده ترین و کم هزینه ترین دلیل برای روشن نشدن فن هست.

قطعی سیم کشی: احتمالی که خیلی کم پیش میاد

این مورد رو گذاشتم آخر چون احتمالش واقعا کمه. ممکنه سیم هایی که از برد به فن میرن، در طول مسیر قطع شده باشن یا سوکت اتصالشون به فن یا برد شل شده باشه. این قطعی میتونه به خاطر لرزش دستگاه در طولانی مدت یا دستکاری های قبلی اتفاق بیفته. البته گاهی هم ممکنه یک حیوون کوچیک مثل موش سیم ها رو جویده باشه که این دیگه خیلی نادره.

بررسی این مورد هم نیاز به باز کردن دستگاه و دنبال کردن مسیر سیم ها از برد تا فن داره. یک تعمیرکار با تجربه با نگاه کردن به وضعیت سیم ها و سوکت ها میتونه این مشکل رو تشخیص بده.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب پس اگه پکیجتون رو ریست کردین و صدای فن نیومد و ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ داد، اول از همه خونسردیتون رو حفظ کنید. لُب مطلب اینکه مشکل یا از برد هست که برق نمیده، یا از خود فنه که جون نداره بچرخه. اول از همه برق رو قطع کنید و با دست فن رو بچرخونید ببینید چیزی گیر نکرده یا خیلی سفت نیست. اگه چیزی گیر کرده بود درش بیارین، مشکل حله. اگر هم خیلی سفت بود یعنی گیرپاژ کرده و باید عوض بشه.

اگه فن راحت میچرخید، دیگه به احتمال ۹۰ درصد مشکل از برد الکترونیکیه که باید توسط متخصص بررسی و تعمیر بشه. ضمنا اینو یادم رفت بگم: گاهی اوقات خازن راه انداز فن که یا روی خود فن یا روی برد قرار داره ضعیف میشه. در این حالت فن جون اولیه برای راه افتادن رو نداره. این هم یک نوع خرابی محسوب میشه که باز هم تشخیصش با تعمیرکاره و با هزینه کمی حل میشه. پس الکی نگران هزینه های سنگین نشید.

راهنمای کامل تمیز کردن و سرویس فن پکیج دیواری

فن پکیج دیواری یکی از قطعات پرکار و در عین حال مظلوم دستگاه هست. این قطعه که وظیفه مکش هوای لازم برای احتراق و تخلیه دودهای سمی به بیرون را دارد، به طور مداوم در معرض گرد و خاک، چربی و رطوبت قرار دارد. کثیف شدن پره های فن به مرور زمان میتواند باعث بروز مشکلات جدی مثل کاهش راندمان، ایجاد صدای ناهنجار و حتی نمایش خطاهایی مثل ارور 40 60 80 در پکیج های ایران رادیاتور بشود.

سرویس و تمیز کردن فن یک بخش مهم از سرویس دوره ای پکیج هست که متاسفانه خیلی وقتها نادیده گرفته میشود. یک فن تمیز و بالانس، مکش بهتری ایجاد میکند، فشار کمتری به موتور آن می آید و در نتیجه عمر طولانی تری خواهد داشت. در این مقاله به صورت کامل توضیح میدیم که چرا فن کثیف میشود، چه مشکلاتی ایجاد میکند و چطور باید آن را تمیز کرد.

چرا اصلا تمیز کردن فن مهمه؟

1. افزایش راندمان: پره های کثیف نمیتوانند حجم هوای مورد نیاز را به درستی جابجا کنند. این باعث احتراق ناقص و هدر رفتن گاز میشود.
2. کاهش سروصدا: تجمع جرم و کثیفی روی پره ها، فن را از حالت بالانس خارج میکند و باعث ایجاد لرزش و صدای وزوز یا زوزه کشیدن در حین کار میشود.
3. جلوگیری از خطا: یک فن سنگین و نامتعادل نمیتواند به سرعت لازم برسد. در نتیجه مکش کافی برای فعال کردن پرشر سوئیچ هوا ایجاد نمیشود و پکیج ارور میدهد.
4. افزایش عمر فن و برد: فنی که به سختی کار میکند، جریان برق بیشتری میکشد و این فشار اضافه هم به موتور خود فن و هم به برد الکترونیکی آسیب میزند.

پس میبینید که یک تمیزکاری ساده چقدر میتواند در عملکرد و سلامت کلی پکیج شما تاثیرگذار باشد.

چه زمانی باید فن پکیج را تمیز کنیم؟

بهترین حالت اینه که در سرویس های سالیانه یا هر دو سال یکبار، فن پکیج هم به طور کامل باز و سرویس بشود. اما چند تا نشانه هست که به شما میگه زمان تمیز کردن فن فرا رسیده:

• صدای غیرعادی از پکیج: اگر هنگام روشن شدن فن، صدایی شبیه به زوزه کشیدن، جیغ یا برخورد دو قطعه فلزی به هم میشنوید، به احتمال زیاد فن کثیف یا نامتعادل شده.
• لرزش دستگاه: اگر در هنگام کار کردن پکیج، لرزش غیرعادی در بدنه دستگاه حس میکنید، یکی از دلایل اصلی میتواند بالانس نبودن فن باشد.
• بروز خطای مکرر مربوط به فن: اگر به طور مکرر با ارورهایی مثل 40-60-80 یا E51 مواجه میشوید و از سلامت پرشر و برد مطمئن هستید، ممکن است مشکل از نرسیدن فن به دور نامی به خاطر کثیفی باشد.

راستی، اگر در محیطی زندگی میکنید که گرد و خاک زیادی دارد یا در آشپزخانه شما پخت و پز با روغن زیاد انجام میشود، فن پکیج شما خیلی زودتر کثیف میشود و نیاز به سرویس در بازه های زمانی کوتاه تری دارد. چون چربی غذا به همراه گرد و خاک یک لایه چسبناک و سنگین روی پره ها ایجاد میکند.

تصویر رو نگاه کنید، این یک نمونه از فنی هست که سالها سرویس نشده و کاملا با دوده و چربی پوشیده شده.

هشدار مهم: سرویس فن یک کار تخصصی است

قبل از اینکه بریم سراغ مراحل کار، باید یک نکته خیلی مهم رو بگم. تمیز کردن فن پکیج اصلا کار ساده ای مثل تمیز کردن فیلتر زیر سینک نیست. این کار نیاز به باز کردن کامل فن از روی دستگاه، جدا کردن قطعات آن و داشتن ابزار مناسب دارد. پره های فن بسیار حساس و دقیق هستن و اگر در حین تمیز کردن کج یا دفرمه شوند، فن برای همیشه از بالانس خارج شده و نه تنها صدای وحشتناکی تولید میکند بلکه ممکن است به کل دستگاه آسیب بزند.

هشدار: اگر تجربه فنی و آچار به دستی ندارید، به هیچ وجه خودتان اقدام به باز کردن فن نکنید. این کار را به یک سرویسکار مجاز و با تجربه بسپارید. هزینه سرویس فن در برابر هزینه خرید یک فن نو یا آسیب به قطعات دیگر بسیار ناچیز است.

این راهنما بیشتر برای آشنایی شما با فرایند کار و همچنین برای افرادی که تجربه فنی کافی دارند نوشته شده. مسئوولیت هرگونه آسیب به دستگاه به عهده خود شماست.

مراحل گام به گام باز کردن و تمیز کردن فن پکیج

اگر تصمیم گرفتید این کار رو خودتون انجام بدین، این مراحل رو با دقت دنبال کنید.

گام اول: آماده سازی و ایمنی

اول از همه، دوشاخه پکیج رو از برق بکشید و شیر گاز ورودی به دستگاه رو ببندید. ایمنی همیشه حرف اول رو میزنه. بعد قاب رویی و جلویی پکیج رو باز کنید تا به فن که معمولا در بالاترین قسمت دستگاه قرار داره، دسترسی پیدا کنید.

گام دوم: جدا کردن فن از پکیج

فن به وسیله چند پیچ به بدنه و به لوله دودکش متصل شده. قبل از باز کردن پیچ ها، باید اتصالات الکتریکی و مکانیکی رو جدا کنید:

1. سوکت برق ورودی به فن رو جدا کنید.
2. شلنگ سیلیکونی که از ونتوری فن به پرشر سوئیچ هوا رفته رو از سمت ونتوری جدا کنید.
3. پیچ ها یا بست هایی که لوله دودکش رو به خروجی فن متصل کرده باز کنید.
4. حالا پیچ هایی که بدنه فن رو به شاسی پکیج محکم کرده باز کنید. معمولا سه یا چهار پیچ هست.

حالا میتونید فن رو به آرامی از جای خودش بیرون بیارید. مراقب باشید به قطعات اطراف آسیب نزنید.

گام سوم: دمونتاژ کردن قطعات فن

یک فن کامل از چند بخش تشکیل شده: پوسته حلزونی، موتور الکتریکی، پروانه (پره ها) و ونتوری. برای تمیزکاری اساسی، باید این قطعات از هم جدا بشن.

معمولا پوسته حلزونی با چند پیچ یا خار به بدنه موتور وصل شده. اونها رو باز کنید تا پروانه فن نمایان بشه. پروانه هم با یک مهره به شفت موتور وصل شده. این مهره معمولا مهره چپ گرد هست. یعنی برای باز کردن باید در جهت عقربه های ساعت بچرخونیدش. این نکته خیلی مهمه. اگر مهره رو اشتباهی سفت کنید ممکنه به شفت موتور آسیب بزنید.

گام چهارم: شستشو و تمیزکاری

حالا که قطعات جدا شدن، وقت تمیزکاریه. پروانه و پوسته حلزونی رو میتونید با آب گرم و مواد شوینده مثل مایع ظرفشویی و یک فرچه نرم یا مسواک کاملا بشویید. سعی کنید تمام جرم و دوده رو از لای پره ها پاک کنید.

نکته مهم: به هیچ وجه موتور الکتریکی فن رو با آب نشویید. موتور رو فقط با یک دستمال نمدار و فرچه خشک تمیز کنید تا گرد و خاک از روش پاک بشه.

ونتوری فن رو هم چک کنید. ونتوری یک قطعه پلاستیکی یا فلزی کوچک روی پوسته فن هست که دو تا سوراخ ریز داره. مطمئن بشید این سوراخ ها با یک سوزن یا سیم نازک کاملا باز هستن.

گام پنجم: مونتاژ و نصب مجدد

بعد از اینکه تمام قطعات کاملا خشک شدن، مراحل باز کردن رو برعکس انجام بدید و فن رو دوباره مونتاژ کنید. مهره پروانه رو به اندازه کافی سفت کنید (نه خیلی زیاد). بعد از مونتاژ کامل فن، اون رو در جای خودش روی پکیج نصب کنید و تمام پیچ ها، اتصالات و شلنگ ها رو مثل روز اول ببندید.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب خلاصه اینکه تمیز کردن فن پکیج کار واجبی هست و جلوی کلی مشکل مثل سر و صدا و ارور دادن رو میگیره. اگه پکیجتون صداهای عجیب میده یا زیاد خطای فن میده، یکی از دلایلش میتونه کثیفی فن باشه. بهترین کار اینه که این کار رو به یه سرویسکار بسپارید چون باز و بسته کردنش قلق داره و اگر پره هاش آسیب ببینه دیگه درست کار نمیکنه.

ضمنا اینو یادم رفت بگم: بعد از تمیز کردن و بستن فن، حتما با دست پروانه رو بچرخونید. باید خیلی روان و بدون هیچ صدایی بچرخه. اگر به جایی گیر میکرد یا صدای خراشیدگی میداد، یعنی فن رو درست نبستید و باید دوباره بازش کنید و مشکل رو پیدا کنید. هیچوقت فنی که روان نمیچرخه رو به برق نزنید چون فورا به موتورش آسیب میزنه. پس این تست دستی بعد از مونتاژ خیلی مهمه.

مسدود شدن دودکش پکیج: خطرات و راه های باز کردن آن

مسدود شدن دودکش پکیج دیواری یکی از خطرناک ترین مشکلاتی هست که میتواند برای یک پکیج فن دار رخ بدهد. این مشکل نه تنها باعث از کار افتادن دستگاه و نمایش ارورهایی مثل کد خطای ۴۰ ۶۰ ۸۰ در پکیج ایران رادیاتور میشود، بلکه میتواند منجر به نشت گاز مرگبار مونوکسید کربن (CO) به داخل محیط زندگی بشود. خوشبختانه پکیج های امروزی به سنسورهای ایمنی مجهز هستن که در صورت بروز این مشکل، دستگاه را فورا خاموش میکنند.

وقتی مسیر خروج دود مسدود باشد، فن هر چقدر هم که بچرخد نمیتواند دود را به بیرون تخلیه کند. در نتیجه آن مکش لازم برای فعال شدن پرشر سوئیچ هوا ایجاد نمیشود و برد الکترونیکی به عنوان یک اقدام ایمنی، اجازه تشکیل شعله را نمیدهد. پس ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ در این حالت یک هشدار حیاتی برای حفظ جان شماست.

دلایل اصلی مسدود شدن دودکش معمولا این موارد هست:

1. لانه سازی پرندگان در دهانه خروجی دودکش
2. جمع شدن برگ، شاخه درختان و آشغال در داخل لوله
3. نصب غیر استاندارد و اشتباه دودکش (پیچ و خم زیاد، طول بیش از حد)
4. کلاهک نامناسب یا افتادن کلاهک روی لوله
5. در پکیج های با دودکش دوجداره، یخ زدگی لوله در فصل سرما

بررسی وضعیت دودکش یکی از اولین کارهایی هست که در زمان مواجهه با خطای فن باید انجام بدهید، چون ممکن است بدون هیچ تخصصی و با یک بررسی ساده مشکل را پیدا و حل کنید.

خطرات مرگبار گرفتگی دودکش را جدی بگیرید

قبل از اینکه بریم سراغ راه حل، باید روی اهمیت این موضوع تاکید کنم. گاز مونوکسید کربن که از احتراق ناقص یا عدم تخلیه کامل دود حاصل میشود، یک گاز بی رنگ، بی بو و بسیار سمی هست. به همین دلیل به آن "قاتل خاموش" میگویند. استنشاق این گاز باعث مسمومیت شدید و در غلظت های بالا باعث مرگ در عرض چند دقیقه میشود. علائم اولیه مسمومیت با CO شبیه سرماخوردگی هست: سردرد، سرگیجه، تهوع و ضعف. این شباهت باعث میشود خیلی ها خطر را جدی نگیرند.

پس هرگز و تحت هیچ شرایطی سنسورهای ایمنی پکیج (مثل پرشر سوئیچ هوا) را دستکاری یا یکسره نکنید. اگر پکیج شما به خاطر مشکل فن ارور میدهد، این یک زنگ خطر است. تا زمانی که از باز بودن کامل مسیر دودکش مطمئن نشده اید، به هیچ وجه سعی نکنید دستگاه را به زور روشن کنید. این موضوع اصلا شوخی بردار نیست و با جان شما و خانواده تان در ارتباط است.

همونطور که در تصویر میبینید، دودکش باید مسیری مستقیم و کوتاه به بیرون داشته باشد تا دود به راحتی تخلیه بشود.

چگونه دودکش پکیج را بررسی و باز کنیم؟

خب حالا چطور بفهمیم دودکش گرفته یا نه؟ این کار معمولا ساده هست و خودتان هم میتوانید انجام بدهید.

هشدار: قبل از انجام هر کاری، حتما دوشاخه پکیج را از پریز برق بکشید. اگر برای بررسی به پشت بام یا لبه پنجره میروید، تمام نکات ایمنی را رعایت کنید تا از خطر سقوط جلوگیری کنید. مسئوولیت هرگونه حادثه به عهده خود شماست.

گام اول: بررسی چشمی دهانه خروجی دودکش

اولین و ساده ترین کار اینه که به جایی که لوله دودکش از دیوار یا پنجره خارج شده نگاه کنید. اگر دسترسی دارید، به دهانه لوله نگاه کنید. آیا پرنده ای داخل آن لانه کرده؟ آیا توری یا کلاهک آن با برگ و آشغال پوشیده شده؟ خیلی وقتها مشکل همین جاست. مخصوصا در فصل بهار که پرنده ها به دنبال جایی برای لانه سازی هستن، دهانه گرم دودکش ها یک مکان ایده آل برای آنهاست.

اگر لانه یا آشغالی دیدید، با احتیاط آن را خارج و دهانه لوله را کاملا تمیز کنید.

گام دوم: جدا کردن دودکش از پکیج

اگر از بیرون چیزی مشخص نبود، باید لوله دودکش را از خود پکیج جدا کنید. لوله دودکش معمولا با یک بست فلزی یا چند پیچ به خروجی فن در بالای پکیج متصل شده.

1. بعد از قطع کردن برق، بست یا پیچ های اتصال دودکش به پکیج را باز کنید.
2. لوله را با احتیاط از روی پکیج بردارید.
3. حالا با یک چراغ قوه قوی، داخل لوله را نگاه کنید. آیا مسیر تا انتها باز و روشن است؟ یا چیزی راه را بسته؟
4. همچنین به داخل خروجی فن هم نگاه کنید. گاهی اوقات آشغال یا لانه پرنده از دودکش رد شده و همان ابتدای فن گیر کرده.

اگر گرفتگی در داخل لوله بود، باید لوله را کاملا از دیوار خارج کنید و آن را تمیز کنید. گاهی یک تکه چوب یا سنگ کوچک در یکی از زانویی ها گیر میکند و کل مسیر را مسدود میکند.

استانداردهای نصب دودکش که باید بدانید

گاهی وقت ها هیچ گرفتگی فیزیکی وجود ندارد و مشکل از نصب غیر اصولی خود دودکش هست. این موارد را حتما چک کنید:

• طول لوله: در پکیج های فن دار، حداکثر طول لوله دودکش (با احتساب زانویی ها) نباید از حدود ۴ متر بیشتر بشود. هر زانویی ۹۰ درجه معادل یک متر لوله افقی حساب میشود. لوله بیش از حد طولانی، مقاومت زیادی در برابر خروج دود ایجاد میکند.
• شیب لوله: قسمت افقی دودکش باید یک شیب ملایم (حدود ۳ درصد) به سمت بیرون داشته باشد. این کار از جمع شدن آب حاصل از میعان در داخل لوله و برگشت آن به داخل پکیج جلوگیری میکند.
• کلاهک H: انتهای لوله دودکش حتما باید کلاهک استاندارد H داشته باشد. این کلاهک از ورود باد و باران و پرندگان به داخل لوله جلوگیری میکند و به تخلیه بهتر دود هم کمک میکند.
• قطر لوله: از لوله با قطر مناسب (معمولا قطر ۶ برای دودکش دوجداره و ۱۰ برای تک جداره) استفاده کنید. کم کردن قطر لوله در طول مسیر شدیدا ممنوع است.

اگر نصب دودکش شما این استانداردها را ندارد، حتی اگر پکیج شما فعلا کار کند، در آینده قطعا با مشکل مواجه خواهید شد و مهم تر از آن، ایمنی شما در خطر است.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

لُب مطلب اینکه گرفتگی دودکش یه مشکل خیلی جدی و خطرناکه که میتونه باعث مسمومیت با گاز مونوکسید کربن بشه. ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ یه جورایی جون شما رو نجات میده و میگه مسیر دود بسته‌اس. شایع ترین دلیلش هم لانه پرنده ها یا آشغال توی لوله‌اس. چک کردنش هم کار سختی نیست، فقط کافیه با احتیاط سر لوله رو از بیرون نگاه کنید یا لوله رو از پکیج جدا کنید و توش رو ببینید. یادتون باشه ایمنی از همه چی مهم تره.

ضمنا اینو یادم رفت بگم: در مورد پکیج های فن دار با دودکش دوجداره که لوله داخلی برای خروج دود و لوله خارجی برای مکش هوا هست، گاهی اوقات مسیر مکش هوا هم مسدود میشه. مثلا ممکنه یه کیسه پلاستیکی به دهانه لوله بچسبه. این هم میتونه باعث احتراق ناقص و بروز همین خطا بشه. پس موقع چک کردن، هر دو مسیر ورود هوا و خروج دود رو بررسی کنید.

ارور E51 پکیج ایران رادیاتور (مدل دیجیتال) و رفع آن

ارور E51 در پکیج های دیجیتال ایران رادیاتور (سری L و K) دقیقا معادل همان کد خطای چشمک زن ۴۰ ۶۰ ۸۰ در مدل های آنالوگ (سری M, E, ECO) هست. این کد خطا به شما میگوید که در سیستم تهویه و خروج دود دستگاه مشکلی به وجود آمده است. به عبارت دیگر، برد الکترونیکی نتوانسته است از عملکرد صحیح فن و باز بودن مسیر دودکش اطمینان حاصل کند و به همین دلیل برای حفظ ایمنی، پکیج را متوقف کرده است.

پس اگر صاحب یکی از مدلهای دیجیتال مثل L24FF, L28FF, K24FF هستید و روی نمایشگر دستگاه خود کد E51 را مشاهده میکنید، تمام دلایل و راه حل هایی که برای ارور 40 60 80 توضیح داده میشود، برای شما هم صادق است. این یک خطای ایمنی مهم هست که نباید آن را نادیده بگیرید. دلایل اصلی بروز این خطا به ترتیب اولویت عبارتند از:

1. خرابی پرشر سوئیچ هوا (سنسور فن)
2. خرابی یا نیم سوز شدن برد الکترونیکی
3. مسدود بودن مسیر دودکش یا ورودی هوا
4. خرابی خود فن (سوختن، گیرپاژ یا کثیفی شدید)
5. مشکل در ونتوری یا شلنگ های رابط

اولین کاری که باید انجام دهید چیست؟ فقط یک بار دکمه ریست (Reset) روی پنل دستگاه را فشار دهید. گاهی این یک خطای لحظه ای و گذراست و با همین کار ساده برطرف میشود. اما اگر ارور E51 دوباره ظاهر شد، یعنی یک مشکل واقعی وجود دارد و باید عیب یابی را شروع کنید.

مهم ترین راهنمای عیب یابی ارور E51: فن روشن میشود یا نه؟

برای اینکه سریع تر به نتیجه برسید، باید به یک نکته کلیدی توجه کنید. وقتی دستگاه را ریست میکنید، به صدای پکیج گوش دهید. دو حالت بیشتر وجود ندارد:

حالت اول: فن اصلا روشن نمیشود. شما دستگاه را ریست میکنید، هیچ صدایی از فن شنیده نمیشود و بعد از چند ثانیه کد E51 روی نمایشگر ظاهر میشود. خب چه نتیجه ای میگیریم؟ در این حالت به احتمال قریب به یقین مشکل یا از برد الکترونیکی هست که برق به فن نمیرساند، یا خود موتور فن سوخته است. مسیر عیب یابی شما باید روی این دو قطعه متمرکز شود.

حالت دوم: فن روشن میشود ولی باز هم ارور E51 میدهد. شما صدای کار کردن فن را به وضوح میشنوید، فن برای چند ثانیه میچرخد اما دستگاه به مرحله جرقه زدن نمیرسد و ارور میدهد. این یک نشانه فوق العاده مهم است: این یعنی مشکل قطعا از برد و خود موتور فن نیست چون فن دارد کار میکند. پس باید دنبال ایراد در حلقه بازخورد (feedback) باشید. یعنی قطعاتی که کارکرد فن را به برد گزارش میدهند. در این حالت متهم های اصلی عبارتند از: پرشر سوئیچ هوا، مسدود بودن دودکش، یا در موارد نادر خرابی ونتوری و شلنگهایش.

این تفکیک ساده، شما را از گشتن به دنبال علت اشتباهی نجات میدهد و نصف مسیر عیب یابی را برایتان روشن میکند.

پرشر سوئیچ هوا: متهم ردیف اول در ارور E51

تجربه نشان داده که در پکیج های دیجیتال ایران رادیاتور، خرابی پرشر سوئیچ هوا شایع ترین دلیل برای بروز خطای E51 هست، مخصوصا در حالتی که فن کار میکند. این قطعه یک سنسور کوچک و حساس هست که با مکش ایجاد شده توسط فن، یک کلید داخلی را وصل میکند و به برد اعلام میکند که مسیر دود باز است.

اگر این سنسور خراب شود، حتی با وجود کارکردن فن، هیچ سیگنالی به برد ارسال نمیشود و برد با فرض اینکه مسیر دود مسدود است، دستگاه را متوقف و ارور E51 را نمایش میدهد. این قطعه به مرور زمان به دلیل کارکرد زیاد یا کاهش کیفیت در مدلهای جدید، مستهلک شده و نیاز به تعویض پیدا میکند.

تست و تعویض این قطعه یک کار تخصصی هست اما اگر میخواهید مطمئن شوید مشکل از آن است، میتوانید (با رعایت کامل نکات ایمنی) برای لحظاتی دو سیم متصل به آن را اتصال کوتاه کنید. اگر با این کار پکیج روشن شد، یعنی پرشر قطعا خراب است. البته این کار خطرناک است و نباید دستگاه در این حالت کار کند.

گاهی هم خود پرشر سالم است اما شلنگ متصل به آن ترک خورده، از جایش درآمده یا داخلش با گرد و خاک و رطوبت مسدود شده. پس قبل از هر چیز این شلنگ را هم بررسی کنید.

نقش برد الکترونیکی در بروز خطای E51

برد الکترونیکی میتواند به دو صورت باعث بروز این خطا بشود:

۱. وقتی فن اصلا روشن نمیشود: در این حالت همانطور که گفتیم، برد به دلیل خرابی رله فن یا مدارات مربوطه، اصلا برق ۲۲۰ ولت را به فن ارسال نمیکند. این شایع ترین حالت خرابی برد در ارتباط با ارور E51 است.

۲. وقتی فن روشن میشود ولی باز ارور میدهد: این حالت کمی پیچیدده تر است. گاهی اوقات خود فن و پرشر سوئیچ هوا هر دو سالم هستند، اما قسمتی از برد که وظیفه خواندن سیگنال از پرشر را دارد، خراب شده است. یعنی پرشر سیگنال را میفرستد، اما برد آن را دریافت یا پردازش نمیکند. این مورد کمتر پیش می آید اما غیر ممکن نیست و تشخیص آن فقط توسط تعمیرکار متخصص برد امکان پذیر است.

نیم سوز شدن برد هم میتواند باعث بروز خطای E51 به صورت متناوب و شانسی بشود. یعنی دستگاه مدتی کار میکند و بعد ناگهان این ارور را میدهد.

سایر دلایل احتمالی برای کد E51

اگر برد و پرشر را چک کردید و سالم بودند، باید به سراغ موارد دیگر بروید:

• گرفتگی دودکش: حتما مسیر خروجی دودکش را از نظر وجود لانه پرنده، آشغال یا هر مانع دیگری بررسی کنید. این مورد را در مقاله خطرات گرفتگی دودکش کامل توضیح دادیم.
• خرابی خود فن: ممکن است موتور فن سوخته باشد (که در این صورت اصلا روشن نمیشود) یا به دلیل کثیفی و سنگین شدن پره ها، نتواند به سرعت کافی برای فعال کردن پرشر برسد.
• خرابی ونتوری: ونتوری قطعه ای پلاستیکی یا فلزی روی خروجی فن است که شلنگ پرشر به آن وصل میشود. اگر سوراخ های ریز این قطعه مسدود شود یا در مدلهای پلاستیکی ذوب شود، مکش به درستی به پرشر منتقل نمیشود.

جدول زیر معادل این ارور را در مدل های مختلف نشان میدهد:

سری پکیج	کد ارور	معنی
دیجیتال (L, K)	E51	پرشر سوئیچ هوا، فن یا دودکش عمل نکرده
آنالوگ (M, E, ECO, BM)	چشمک زن 40-60-80	مشکل در سیستم تهویه (فن)
بعضی مدل های دیگر	A03 یا E3	مشکل پرشر سوئیچ هوا

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب لُب مطلب اینه که ارور E51 تو پکیج های دیجیتال ایران رادیاتور همون ارور معروف ۴۰ ۶۰ ۸۰ تو مدل های قدیمیه. یعنی یه جای کار تو سیستم خروج دود میلنگه. برای عیب یابی، اول ببینید فن اصلا روشن میشه یا نه. اگه روشن نمیشه، مشکل یا از برد یا خود فنه. اگه روشن میشه ولی بازم ارور میده، ۹۰ درصد مشکل از پرشر سوئیچ هوا یا گرفتگی دودکشه.

ضمنا اینو یادم رفت بگم: در بعضی از مدل های دیجیتال مثل L36FF، دو تا پرشر سوئیچ هوا وجود داره. یکی برای دور تند فن و یکی برای دور کند. خرابی هر کدوم از اینها میتونه باعث بروز ارور E51 بشه و عیب یابی رو کمی پیچیده تر میکنه. در این موارد حتما باید از یک تکنسین با تجربه کمک بگیرید چون تشخیص اینکه کدام پرشر خراب است نیاز به مهارت دارد.

نقش ونتوری و شلنگ های آن در عملکرد فن پکیج

وقتی با خطاهای مربوط به سیستم تهویه پکیج مثل ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ ایران رادیاتور مواجه میشویم، ذهن همه به سمت قطعات اصلی مثل برد، فن و پرشر سوئیچ هوا میرود. این کاملا درست است چون ۹۹ درصد مشکلات به این سه قطعه برمیگردد. اما گاهی اوقات، با وجود سلامت کامل این قطعات، باز هم پکیج همان ارور را نمایش میدهد. اینجاست که باید به سراغ قطعات جانبی و کمتر شناخته شده ای مثل ونتوری و شلنگ های رابط آن برویم.

ونتوری یک قطعه کوچک اما با طراحی هوشمندانه است که معمولا روی پوسته خروجی فن نصب میشود. وظیفه این قطعه ایجاد یک اختلاف فشار دقیق و قابل اندازه گیری بر اساس سرعت هوای خروجی از فن است. در واقع ونتوری پلی است بین حرکت مکانیکی فن و سیگنال الکتریکی پرشر سوئیچ. اگر این پل ارتباطی دچار مشکل شود، کل سیستم ایمنی تهویه از کار می افتد.

اجزای این سیستم به این صورت به هم متصل هستند:

1. فن هوا را با فشار به بیرون هدایت میکند.
2. هوا از داخل ونتوری عبور میکند.
3. ونتوری یک اختلاف فشار (مکش) ایجاد میکند.
4. این مکش از طریق شلنگ های سیلیکونی به پرشر سوئیچ هوا منتقل میشود.
5. پرشر سوئیچ با دریافت این مکش، فعال شده و به برد سیگنال میدهد.

پس اگر ونتوری یا شلنگ های آن دچار مشکل شوند، مکش به پرشر نمیرسد و پکیج با فرض اینکه فن کار نمیکند، خطا میدهد.

ونتوری فن چگونه کار میکند؟ (یک توضیح ساده)

شاید اسمش کمی پیچیده به نظر بیاد، ولی اساس کارش خیلی ساده و مبتنی بر یک اصل فیزیکی به نام "اثر ونتوری" هست. این اصل میگه وقتی سرعت یک سیال (مثل هوا) در یک لوله افزایش پیدا میکنه، فشار آن کاهش پیدا میکنه.

ونتوری فن پکیج هم دقیقا همین کار رو میکنه. این قطعه یک مجرای مخروطی شکل داره که در یک نقطه تنگ تر میشه. وقتی هوای پرفشار فن به این نقطه تنگ میرسه، سرعتش به شدت زیاد میشه و در نتیجه فشارش کم میشه (یعنی یک مکش ضعیف ایجاد میشه). روی این قسمت تنگ، یک یا دو سوراخ خیلی ریز وجود داره که شلنگ های پرشر به اونها وصل میشن. این مکش ضعیف ولی دقیق، از طریق شلنگ به دیافراگم پرشر سوئیچ منتقل میشه و اون رو فعال میکنه. به همین سادگی.

پس هر عاملی که باعث بشه این مکش ضعیف به درستی ایجاد نشه یا به پرشر نرسه، میتونه باعث بروز خطای فن بشه.

همونطور که در تصویر میبینید، ونتوری یک قطعه ساده است که شلنگ های نازک سیلیکونی به آن متصل میشوند.

مشکلات و خرابی های رایج ونتوری و شلنگ ها

خب حالا ببینیم این سیستم کوچک چطور میتونه خراب بشه. باید بگم احتمال خرابی ونتوری و شلنگ ها به شدت پایینه، شاید کمتر از یک درصد. برای همین یک تعمیرکار همیشه این مورد رو به عنوان آخرین گزینه بررسی میکنه. اما به هر حال این مشکلات ممکن هست رخ بده:

۱. گرفتگی سوراخ های ونتوری

این شایع ترین مشکل مربوط به ونتوری هست. سوراخ های ریزی که روی ونتوری قرار دارن، میتونن به مرور زمان با گرد و خاک، پرز یا حتی حشرات ریز مسدود بشن. اگه این سوراخ ها کیپ بشن، مکش به شلنگ منتقل نمیشه. برای بررسی این مورد، باید شلنگ رو از ونتوری جدا کنید و با یک سوزن یا سیم گیتار نازک، به آرامی داخل سوراخ رو تمیز کنید. مراقب باشید سوراخ را گشاد نکنید.

۲. ذوب شدن یا دفرمه شدن ونتوری

در بعضی از مدلها، ونتوری از جنس پلاستیک ساخته شده. اگر به هر دلیلی دمای دود خروجی از پکیج بیش از حد بالا بره (مثلا به خاطر مشکل در مبدل)، این احتمال وجود داره که ونتوری پلاستیکی کمی ذوب یا دفرمه بشه. این تغییر شکل میتونه مسیر عبور هوا رو تغییر بده و در ایجاد مکش اختلال ایجاد کنه. اگر دیدید ونتوری شکل ظاهری خودش رو از دست داده، باید تعویض بشه.

۳. ترک خوردن یا پارگی شلنگ های رابط

شلنگ هایی که ونتوری رو به پرشر وصل میکنن، معمولا از جنس سیلیکون هستن تا در برابر حرارت مقاوم باشن. اما این شلنگ ها هم به مرور زمان و در اثر گرما و سرما، خشک و شکننده میشن. یک ترک مویی یا یک سوراخ ریز روی این شلنگ ها کافیه تا مکش از بین بره و به پرشر نرسه.

راه حلش چیه؟ شلنگ ها رو از دو سر جدا کنید و به دقت بررسی کنید. اونها رو کمی خم کنید تا ترک های ریز خودشون رو نشون بدن. بهترین راه تست اینه که یک سر شلنگ رو با انگشت بگیرید و از سر دیگه داخلش فوت کنید. اگر هوا نشت نکرد، یعنی شلنگ سالمه.

۴. گرفتگی یا آب گرفتگی داخل شلنگ ها

گاهی اوقات به خاطر میعان بخار آب موجود در دود، قطرات آب داخل شلنگ های رابط جمع میشه. این قطرات آب میتونن مسیر عبور هوا رو مسدود کنن. برای بررسی، شلنگ ها رو جدا کنید و اونها رو به صورت عمودی نگه دارید تا اگر آبی داخلشون هست خارج بشه. فوت کردن داخل شلنگ هم میتونه گرفتگی های ناشی از گرد و خاک رو برطرف کنه.

دو شلنگه کردن پرشر: یک راه حل ابتکاری

شاید از بعضی سرویسکارها شنیده باشید که برای رفع مشکل خطای فن، پرشر رو "دو شلنگه" میکنن. اما این یعنی چی و چرا این کار رو میکنن؟

در بعضی از مدل های پکیج، پرشر سوئیچ هوا فقط یک ورودی برای مکش داره (شلنگ منفی). اما خود پرشر دو تا پورت داره (یک پورت فشار مثبت و یک پورت فشار منفی). ونتوری هم معمولا دو خروجی داره. در حالت عادی، فقط شلنگ مکش (منفی) وصل میشه.

گاهی اوقات، مخصوصا با ضعیف شدن فن یا خود پرشر، مکش ایجاد شده به تنهایی برای فعال کردن دیافراگم کافی نیست. در این مواقع، تعمیرکارها یک شلنگ دوم از خروجی فشار مثبت ونتوری به پورت مثبت پرشر وصل میکنن. این کار باعث میشه اختلاف فشار در دو طرف دیافراگم بیشتر بشه و پرشر با نیروی بیشتری فعال بشه. این یک ترفند تجربی برای حل مشکل در شرایطی هست که قطعات کمی ضعیف شدن اما هنوز به طور کامل خراب نشدن.

نکته: این کار در همه مدلها امکان پذیر یا صحیح نیست. مثلا در مدل های L28FF و L36FF ایران رادیاتور نباید این کار رو انجام داد. پس این کار رو هم به متخصص بسپارید.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

لُب مطلب اینکه ونتوری و شلنگ هاش یه جور رابط بین فن و پرشر سوئیچ هوا هستن. کارشون اینه که مکش فن رو به پرشر برسونن. اگه اینا خراب بشن، انگار فن اصلا کار نکرده و پکیج ارور میده. البته خرابیشون خیلی خیلی نادره و همیشه باید آخر از همه بهشون شک کرد. شایع ترین مشکلشون هم گرفتگی سوراخ های ریز ونتوری یا ترک خوردن شلنگ هاست که با یه بررسی ساده و تمیزکاری حل میشه.

ضمنا اینو یادم رفت بگم: حتما دقت کنید که شلنگ ها رو درست وصل کنید. اگر پرشر شما دو شلنگه هست، معمولا روی بدنه پرشر کنار هر پورت علامت + (برای فشار) و - (برای مکش) حک شده. روی ونتوری هم همینطور. شلنگ مثبت باید به مثبت و منفی به منفی وصل بشه. جابجا زدن شلنگ ها باعث میشه پرشر اصلا عمل نکنه. پس به این نکته ریز هم دقت کنید.

گیرپاژ کردن فن پکیج و راه حل های آن

گیرپاژ کردن فن یکی از مشکلات مکانیکی رایج در پکیج های دیواری هست که بعد از چند سال کارکرد اتفاق می افتد. این مشکل مستقیما باعث روشن نشدن فن و در نتیجه ظاهر شدن کدهای خطای مربوط به سیستم تهویه مثل ارور چشمک زن ۴۰ ۶۰ ۸۰ در پکیج ایران رادیاتور میشود. "گیرپاژ" یک اصطلاح عامیانه و در عین حال فنی هست که به معنی قفل شدن یا سفت شدن بیش از حد یک قطعه متحرک به دلیل اصطکاک بالا است.

در مورد فن پکیج، گیرپاژ یعنی محور (شفت) موتور الکتریکی آن که پروانه به آن متصل است، به دلیل مشکل در بلبرینگ ها آنقدر سفت میشود که دیگر نمیتواند آزادانه بچرخد. مثل این میمونه که چرخ یک دوچرخه که مدت ها در باران مانده، زنگ بزند و به سختی حرکت کند. وقتی این اتفاق برای فن می افتد، موتور زور میزند که بچرخد اما نمیتواند و در نهایت برد دستگاه به دلیل عدم دریافت سیگنال از پرشر سوئیچ هوا، فرایند را متوقف میکند.

علائم اصلی گیرپاژ کردن فن عبارتند از:

1. شنیدن یک صدای "هوممم" یا وزوز ممتد از سمت فن در لحظه استارت، بدون اینکه فن بچرخد.
2. فن خیلی آهسته و با زور شروع به چرخیدن میکند و به سرعت لازم نمیرسد.
3. با دست چرخاندن پره های فن (در حالت خاموش) بسیار سخت و دشوار است.
4. داغ شدن بیش از حد بدنه موتور فن.

این مشکل با سوختن کامل فن فرق دارد. در فن سوخته، هیچ صدایی شنیده نمیشود. اما در فن گیرپاژ کرده، موتور زنده است و تلاش میکند بچرخد ولی یک مانع مکانیکی جلوی آن را گرفته است.

چرا فن پکیج گیرپاژ میکند؟ دلایل اصلی

دلایل مختلفی میتواند باعث سفت شدن و در نهایت گیرپاژ کردن بلبرینگ های فن بشود. شناخت این دلایل به پیشگیری از این مشکل کمک میکند.

۱. خشک شدن گریس بلبرینگ ها: بلبرینگ های داخل موتور فن دارای گریس مخصوصی هستن که باعث چرخش روان آنها میشود. این گریس به مرور زمان و تحت تاثیر حرارت بالای داخل پکیج، خاصیت خود را از دست میدهد و خشک میشود. با خشک شدن گریس، اصطکاک بین ساچمه های بلبرینگ به شدت بالا میرود و باعث سفت شدن و در نهایت قفل شدن محور میشود. این اصلی ترین و طبیعی ترین دلیل گیرپاژ شدن فن بعد از ۵ تا ۱۰ سال کارکرد است.

۲. ورود گرد و خاک و رطوبت: اگر پکیج در محیطی پر از گرد و غبار یا رطوبت نصب شده باشد، این ذرات میتوانند به داخل بلبرینگ ها نفوذ کنند. گرد و خاک با گریس مخلوط شده و یک ماده ساینده شبیه به خمیر ایجاد میکند که بلبرینگ ها را خراب میکند. رطوبت هم باعث زنگ زدگی ساچمه ها و قفل شدن آنها میشود.

۳. کثیفی و نامتعادل بودن پروانه فن: وقتی پره های فن با دوده و چربی سنگین میشوند، فن از حالت بالانس خارج میشود. این نامتعادل بودن باعث ایجاد لرزش های شدید در حین چرخش میشود. این لرزش ها فشار بسیار زیادی به بلبرینگ ها وارد میکند و باعث خرابی زودرس آنها میشود. پس سرویس نکردن فن یکی از دلایل اصلی گیرپاژ کردن آن است.

همونطور که در تصویر میبینید، موتور فن یک قطعه مکانیکی-الکتریکی است که نیاز به سرویس دارد.

چگونه گیرپاژ بودن فن را تشخیص دهیم؟

تشخیص این مشکل معمولا کار سختی نیست و حتی خودتان هم میتوانید آن را چک کنید. فقط کافیست مراحل زیر را با دقت انجام دهید:

هشدار: قبل از هر کاری، حتما و حتما دوشاخه پکیج را از پریز برق بکشید. دست زدن به قطعات داخلی پکیج در حالت روشن میتواند منجر به برق گرفتگی شدید شود.

1. قاب رویی پکیج را باز کنید. فن در بالاترین قسمت دستگاه قرار دارد.
2. با انگشت خود، سعی کنید پروانه فن را بچرخانید. (پروانه حلزونی شکل داخل پوسته فن).
3. به نحوه چرخش آن دقت کنید.

نتیجه گیری:

• اگر فن خیلی روان و راحت، با کمترین نیرو چرخید و بعد از رها کردن، چند دور هم برای خودش چرخید، یعنی بلبرینگ های فن سالم است و مشکل گیرپاژ وجود ندارد.
• اگر فن خیلی سفت بود، به سختی میچرخید و به محض رها کردن متوقف میشد، یعنی فن شما قطعا گیرپاژ کرده و بلبرینگ های آن خراب است.
• اگر فن در بعضی نقاط روان و در بعضی نقاط گیر میکرد، یعنی بلبرینگ ها در آستانه خرابی کامل هستن و به زودی مشکل جدی تر میشود.

این ساده ترین و قطعی ترین راه برای تشخیص گیرپاژ بودن فن است.

آیا فن گیرپاژ کرده قابل تعمیر است؟

این سوالی هست که خیلی ها میپرسند. جواب کوتاه اینه: بله، گاهی اوقات قابل تعمیر است، اما همیشه بهترین راه حل نیست.

تعمیر فن گیرپاژ کرده به دو روش انجام میشود:

۱. روغن کاری یا روانکاری بلبرینگ ها: در این روش، سرویسکار فن را باز میکند و سعی میکند با اسپری های روان کننده مخصوص یا روغن، بلبرینگ های خشک شده را دوباره روان کند. این روش گاهی اوقات جواب میدهد و میتواند برای چند ماه یا حتی یک سال دیگر به فن عمر بدهد. اما این یک راه حل موقتی است. چون گریسی که داخل بلبرینگ بوده از بین رفته و روغن کاری سطحی نمیتواند جای آن را بگیرد. این روش بیشتر برای مواقعی مناسب است که گیر کردن فن شدید نیست.

۲. تعویض بلبرینگ های فن: این راه حل اصولی و دائمی است. در این روش، تعمیرکار متخصص فن را کاملا دمونتاژ میکند، بلبرینگ های خراب را با استفاده از ابزار مخصوص (پولی کش) از روی شفت موتور خارج میکند و بلبرینگ های نو و با کیفیت را جایگزین میکند. اگر این کار به درستی انجام شود، فن شما عملا نو میشود و میتواند سال های سال دیگر هم کار کند.

اما کدام راه بهتر است؟ تعویض بلبرینگ همیشه بهتر از روغن کاری است. اما هزینه بیشتری دارد و نیاز به تخصص بالاتری هم دارد. در مقابل، تعویض کل مجموعه فن راه حل ساده تر و سریع تری است اما هزینه آن از تعویض بلبرینگ بیشتر است. معمولا اگر فن شما از یک برند معتبر و با کیفیت باشد، تعویض بلبرینگ های آن کاملا منطقی و به صرفه است. اما اگر فن کیفیت پایینی داشته باشد، شاید تعویض کامل آن بهتر باشد.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

لُب مطلب اینکه "گیرپاژ" یعنی فن پکیجتون به خاطر مشکل بلبرینگ، قفل کرده و نمیتونه بچرخه. علامتش هم اینه که موقع استارت یه صدای وزوز میده ولی نمیچرخه، یا اگه با دست بچرخونینش خیلی سفته. دلیل اصلیش هم خشک شدن گریس بلبرینگ ها بعد از چند سال کار یا کثیفی زیاده. برای تستش هم کافیه برق رو قطع کنید و با دست فن رو بچرخونید.

ضمنا اینو یادم رفت بگم: اگر فن شما گیرپاژ کرده و شما مدام دستگاه رو ریست کنید تا شاید روشن بشه، دارید آسیب خیلی جدی به برد الکترونیکی میزنید. چون وقتی موتور قفل کرده، جریان برق بسیار بالایی از برد میکشه تا بتونه بچرخه. این جریان بالا میتونه رله فن و حتی قطعات دیگه روی برد رو بسوزونه و هزینه تعمیر شما رو دو برابر کنه. پس اگر شک کردید فن گیرپاژ کرده، دیگه باهاش ور نرید و از یک متخصص کمک بگیرید.

چرا پکیج ایران رادیاتور بعد از چند دقیقه کار کردن ارور 40 60 80 میدهد؟

یکی از کلافه کننده ترین مشکلات پکیج، خطاهای متناوب یا Intermittent هست. یعنی خطایی که دائمی نیست و هر از چند گاهی رخ میدهد. بروز ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ پکیج ایران رادیاتور بعد از چند دقیقه یا چند ساعت کار کردن، دقیقا از همین نوع مشکلات است. شما دستگاه را ریست میکنید، پکیج روشن میشود، آب گرم میشود، رادیاتورها گرم میشوند و همه چیز عالی به نظر میرسد. اما ناگهان، بعد از مدتی کار کردن، دستگاه خاموش شده و چراغ های ۴۰، ۶۰ و ۸۰ شروع به چشمک زدن میکنند.

این نوع خرابی میتواند دلایل پیچیده تری داشته باشد چون قطعه معیوب به طور کامل خراب نشده، بلکه در شرایط خاصی از کار می افتد. تشخیص این نوع ایرادها نیاز به تجربه و صبر بیشتری دارد. به طور کلی، وقتی خطای فن به صورت متناوب رخ میدهد، یعنی یک قطعه در آستانه خرابی کامل قرار دارد و با تغییر شرایط مثل دما یا لرزش، عملکردش مختل میشود. اصلی ترین دلایل این مشکل عبارتند از:

1. نیم سوز شدن برد الکترونیکی (محتمل ترین دلیل)
2. ضعیف شدن و حساس شدن پرشر سوئیچ هوا
3. کثیفی فن و نرسیدن به دور کافی در حالت گرم
4. مشکل در نصب دودکش و تاثیر باد

تجربه به ما نشان داده که در اکثر مواقعی که یک خطا به صورت نامنظم و بعد از مدتی کار کردن رخ میدهد، پای برد الکترونیکی در میان است. اما بیایید هر کدام از این موارد را دقیق تر بررسی کنیم.

نیم سوز شدن برد الکترونیکی: متهم اصلی خطاهای متناوب

همانطور که در مقاله جامع خرابی برد پکیج توضیح دادیم، گاهی اوقات برد به طور کامل نمیسوزد، بلکه نیم سوز میشود. یعنی یک یا چند قطعه الکترونیکی روی برد مثل خازن، مقاومت یا رله، ضعیف شده و دیگر عملکرد پایداری ندارند.

این قطعات معمولا وقتی سرد هستند، به درستی کار میکنند. اما وقتی پکیج روشن میشود و قطعات الکترونیکی شروع به گرم شدن میکنند، مشخصات فنی آنها تغییر میکند. مثلا ظرفیت یک خازن کم میشود یا مقاومت یک قطعه بالا میرود. این تغییرات جزئی کافیست تا عملکرد مدار مختل شود. در مورد خطای ۴۰ ۶۰ ۸۰، ممکن است رله فن بعد از گرم شدن، دیگر نتواند جریان را به درستی وصل کند، یا بخشی از مدار که سیگنال پرشر را میخواند، دچار خطا شود.

به همین دلیل است که شما دستگاه را ریست میکنید، و چون قطعات سرد شده اند، همه چیز برای مدتی درست کار میکند. اما با کار کردن دوباره و گرم شدن مجدد برد، همان آش و همان کاسه. این مشکل به خصوص در پکیج هایی که بیش از ۵ سال عمر دارند بسیار شایع است. راه حل این مشکل، بررسی دقیق برد توسط یک تعمیرکار متخصص الکترونیک و تعویض قطعات معیوب است.

یک تعمیرکار با تجربه با استفاده از اسپری فریز و هیتر، میتواند قطعه معیوب روی برد را که به دما حساس شده، پیدا کند.

ضعیف شدن پرشر سوئیچ هوا: وقتی سنسور حساس میشود

دومین دلیل محتمل، ضعیف شدن خود پرشر سوئیچ هوا است. دیافراگم لاستیکی داخل پرشر به مرور زمان خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد و خشک و سفت میشود. در این حالت، پرشر به یک قطعه "لب مرزی" تبدیل میشود.

یعنی چه؟ یعنی ممکن است در لحظه استارت که فن با تمام قدرت کار میکند و مکش حداکثر است، پرشر عمل کند و پکیج روشن شود. اما بعد از مدتی که دمای آب به حد تنظیم شده میرسد، پکیج شعله را مدوله (کم) میکند و دور فن هم کمی کاهش پیدا میکند. در این حالت، مکش فن هم کمی ضعیف تر میشود. حالا اگر پرشر شما ضعیف و سفت شده باشد، با همین کاهش اندک مکش، ناگهان کنتاکت آن قطع میشود. برد هم فورا این قطعی را به عنوان خرابی فن تلقی کرده و دستگاه را با ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ خاموش میکند.

این حالت به خصوص زمانی که دمای رادیاتورها را روی درجات بالا تنظیم میکنید بیشتر اتفاق می افتد. چون پکیج بیشتر در حالت مدوله کار میکند. اگر ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ شما بیشتر در حالت زمستانه و با افزایش دمای رادیاتورها رخ میدهد، به احتمال خیلی زیاد مشکل از ضعیف شدن پرشر سوئیچ هوا است و با تعویض آن مشکل حل خواهد شد.

تاثیر کثیفی فن و شرایط دودکش در خطاهای نامنظم

این موارد کمتر پیش می آیند اما بررسی آنها ضرری ندارد.

کثیفی فن: یک فن که پره هایش با دوده و چربی سنگین شده، برای رسیدن به دور نامی خود به تلاش بیشتری نیاز دارد. ممکن است در حالت سرد بتواند به حداقل سرعت لازم برای فعال کردن پرشر برسد. اما با گرم شدن موتور فن و افزایش مقاومت سیم پیچ ها، کمی از قدرت آن کاسته شود و دیگر نتواند مکش کافی را تولید کند. در نتیجه، سرویس و تمیز کردن فن میتواند این نوع خطاهای متناوب را برطرف کند.

شرایط جوی و دودکش: این یک مورد جالب است. گاهی اوقات وزش باد شدید در بیرون از ساختمان میتواند باعث ایجاد فشار مثبت یا منفی در دهانه خروجی دودکش شود. این فشار خارجی میتواند با مکش فن تداخل ایجاد کند و برای لحظاتی باعث قطع شدن پرشر سوئیچ هوا شود. اگر متوجه شدید که پکیج شما بیشتر در روزهای بادی ارور میدهد، احتمالا مشکل از نصب نبودن کلاهک H استاندارد روی دودکش یا محل نامناسب خروجی دودکش است.

راستی، یک پرش ذهنی داشته باشیم. گاهی اوقات شلنگ سیلیکونی پرشر که از کنار قطعات داغ عبور میکند، با گرم شدن نرم شده و روی خودش تا میخورد و مسیر مکش را موقتا مسدود میکند. این هم یک دلیل خیلی نادر ولی ممکن برای خطای متناوب است.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

لُب مطلب اینکه اگه پکیجتون یه مدت خوب کار میکنه و بعد یهو ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ میده، یعنی یه قطعه داره جون میده و لب مرزی کار میکنه. تو ۹۰ درصد موارد یا بردتون نیم سوز شده و با گرما قاطی میکنه، یا پرشر هواتون ضعیف شده و با کمترین تغییر مکش، قطع میکنه. اول به این دو تا شک کنید. مخصوصا اگه پکیجتون چند سالی کار کرده باشه.

ضمنا اینو یادم رفت بگم: یه حالت دیگه هم هست. گاهی اوقات ولتاژ برق خونه شما کمی ضعیفتر از حد نرماله، مثلا زیر ۲۱۰ ولت. در این حالت، فن پکیج با قدرت کمتری میچرخه و مکشش کمتر میشه. اینم میتونه باعث بشه پرشر که کمی هم ضعیف شده، به صورت شانسی قطع و وصل کنه و ارور بده. پس بررسی ولتاژ برق ورودی به پکیج هم در این موارد میتونه راهگشا باشه. استفاده از یک استابلایزر (تثبیت کننده ولتاژ) به جای محافظ معمولی میتونه این مشکل رو حل کنه.

آموزش گام به گام عیب یابی خطای فن پکیج در خانه

مواجه شدن با خطای فن در پکیج دیواری، مثل ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ در پکیج های آنالوگ ایران رادیاتور یا کد E51 در مدلهای دیجیتال، میتواند نگران کننده باشد، به خصوص در یک روز سرد زمستانی. این خطا به معنی وجود مشکل در سیستم تهویه دستگاه است و پکیج برای حفظ ایمنی خاموش میشود. خبر خوب این است که برخی از دلایل بروز این خطا بسیار ساده هستند و شما میتوانید با یک سری بررسی های اولیه و بدون نیاز به تخصص، مشکل را پیدا و حتی برطرف کنید. این راهنما به شما کمک میکند تا به صورت گام به گام، عیب یابی اولیه را خودتان انجام دهید.

این راهنما به دو بخش تقسیم میشود: کارهایی که شما به عنوان یک کاربر عادی میتوانید با خیال راحت انجام دهید، و کارهایی که تخصصی هستند و باید به یک سرویسکار مجاز سپرده شوند. هدف این است که شما بتوانید مشکلات ساده را خودتان حل کنید و در صورت نیاز به تعمیرکار، اطلاعات دقیق تری به او بدهید. قبل از هر چیز، این موارد را در نظر بگیرید:

1. ایمنی اول از همه: قبل از دست زدن به هر قطعه ای، حتما دوشاخه پکیج را از برق بکشید.
2. ریست کردن: همیشه به عنوان اولین قدم، فقط یک بار دکمه ریست را فشار دهید. شاید مشکل لحظه ای بوده باشد.
3. گوش کنید: به صدای پکیج در لحظه استارت گوش دهید. آیا صدای فن را میشنوید یا نه؟ این مهم ترین سرنخ شماست.

حالا بیایید مراحل عیب یابی را با هم مرور کنیم.

گام اول: بررسی های خارجی و بدون نیاز به باز کردن پکیج

این کارها کاملا بی خطر هستند و نیاز به هیچ ابزاری ندارند.

۱. بررسی مسیر دودکش: به جایی که لوله دودکش از دیوار یا پنجره خارج شده بروید. با چشم نگاه کنید. آیا لانه پرنده، کیسه پلاستیکی یا هر نوع آشغال دیگری دهانه لوله را مسدود کرده است؟ در فصل بهار، لانه سازی پرندگان شایع ترین دلیل گرفتگی دودکش است. اگر مانعی دیدید، با احتیاط آن را بردارید.

۲. بررسی فشار آب دستگاه: اگرچه فشار پایین آب معمولا ارور فن نمیدهد، اما چک کردن آن ضرری ندارد. به مانومتر یا فشارسنج روی پنل پکیج نگاه کنید. عقربه باید بین ۱ تا ۲ بار باشد. اگر فشار پایین است (زیر ۱)، با استفاده از شیر پرکن که معمولا زیر دستگاه قرار دارد، فشار را به ۱.۵ بار برسانید.

گام دوم: بررسی های داخلی (نیاز به باز کردن قاب پکیج)

اگر با بررسی های خارجی مشکل حل نشد، باید کمی فنی تر عمل کنیم. برای این مرحله، باید قاب رویی پکیج را باز کنید.

هشدار جدی: قبل از باز کردن قاب، مجددا تاکید میکنم، دوشاخه پکیج را حتما از پریز برق بکشید. برق گرفتگی در پکیج شوخی نیست.

۱. بررسی وجود مانع فیزیکی در فن: فن معمولا در بالای پکیج قرار دارد. با یک چراغ قوه، به دقت به پره های حلزونی شکل فن نگاه کنید. آیا شاخه چوب، سنگ ریزه یا جسم خارجی دیگری لای پره ها گیر کرده است؟ این اتفاق خیلی شایع است. اگر چیزی دیدید، با یک انبردست یا دم باریک آن را بیرون بکشید.

۲. تست چرخش دستی فن: با انگشت خود، سعی کنید پروانه فن را بچرخانید. اگر فن خیلی سفت بود و به سختی میچرخید، یعنی "گیرپاژ" کرده و بلبرینگ هایش خراب است. در این حالت فن نیاز به تعمیر یا تعویض توسط متخصص دارد. اما اگر فن روان چرخید، یعنی از نظر مکانیکی سالم است.

۳. بررسی شلنگ پرشر سوئیچ هوا: یک شلنگ نازک سیلیکونی (معمولا بی رنگ یا قرمز) از روی فن به یک قطعه گرد پلاستیکی به نام پرشر سوئیچ هوا رفته است. این شلنگ را از هر دو سر (هم از سمت فن و هم از سمت پرشر) با احتیاط جدا کنید. آیا ترک خورده یا پاره شده است؟ داخل آن را نگاه کنید. آیا آب یا گرد و خاک داخلش را مسدود کرده؟ داخل آن فوت کنید تا از باز بودن مسیرش مطمئن شوید. سپس آن را دوباره محکم سر جایش وصل کنید. گاهی مشکل فقط با همین کار ساده حل میشود.

تا اینجا، تمام کارهایی بود که شما با حداقل دانش فنی و با رعایت ایمنی میتوانید انجام دهید. اگر با انجام این مراحل مشکل پکیج شما حل شد، تبریک میگویم. شما در هزینه و زمان خود صرفه جویی کرده اید.

گام سوم: چه زمانی باید با تعمیرکار تماس بگیریم؟

اگر تمام مراحل بالا را انجام دادید و مشکل همچنان پابرجا بود، یعنی ایراد از قطعات تخصصی تر است و زمان آن رسیده که گوشی را بردارید و با یک سرویسکار مجاز تماس بگیرید. تلاش برای تعمیر این قطعات بدون دانش و ابزار کافی میتواند خطرناک و پرهزینه باشد. این موارد عبارتند از:

• خرابی پرشر سوئیچ هوا: اگر فن کار میکند اما ارور میدهد و شما شلنگ آن را هم چک کرده اید، به احتمال ۹۰ درصد پرشر سوئیچ خراب است و باید توسط تکنسین تست و تعویض شود.
• خرابی برد الکترونیکی: اگر فن اصلا روشن نمیشود (در حالی که با دست روان میچرخد)، به احتمال زیاد برد الکترونیکی خراب است و برق به فن نمیرساند. تعمیر برد یک کار کاملا تخصصی است.
• سوختن موتور فن: اگر فن نه گیرپاژ است و نه مانعی دارد ولی روشن نمیشود، ممکن است موتور آن سوخته باشد که باز هم نیاز به تست ولتاژ و تعویض توسط متخصص دارد.
• کثیفی شدید فن: اگر فن صدای ناهنجار میدهد یا به نظر میرسد به سختی کار میکند، نیاز به سرویس و تمیزکاری اساسی دارد که شامل باز کردن کامل فن است و بهتر است توسط سرویسکار انجام شود.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

لُب مطلب اینکه اگه با خطای فن پکیج مواجه شدید، نترسید. اول یه بار ریست کنید. اگه نشد، برق رو قطع کنید و اول از همه سر لوله دودکش رو از بیرون چک کنید. بعد قاب پکیج رو باز کنید و ببینید چیزی تو فن گیر نکرده باشه و فن راحت بچرخه. شلنگ کوچولوی روی فن رو هم در بیارید و چک کنید که تمیز و سالم باشه. اگه با این کارا درست نشد، دیگه بهش ور نرید و زنگ بزنید به یه تعمیرکار. چون احتمالا مشکل از برد یا پرشر سوئیچه که کار شما نیست.

ضمنا اینو یادم رفت بگم: یک چک لیست خلاصه برای خودتون درست کنید. ۱- ریست. ۲- چک کردن دودکش از بیرون. ۳- قطع برق. ۴- باز کردن قاب. ۵- چک کردن مانع در فن. ۶- تست روانی چرخش فن. ۷- چک کردن شلنگ پرشر. این هفت مرحله، نقشه راه شما برای عیب یابی اولیه است. اگه تو هر کدوم از این مراحل به مشکل برخوردید، همونجا متوقف بشید و به متخصص زنگ بزنید. اینجوری هم کار درست رو انجام دادید و هم به دستگاه آسیب بیشتری نمیزنید.

خرابی برد پکیج ایران رادیاتور و راه حل های تعمیر آن

خرابی برد الکترونیکی پکیج ایران رادیاتور یکی از دلایل اصلی بروز انواع ارورها، به خصوص ارورهای مربوط به فن و سیستم تهویه مثل ارور 40 60 80 در پکیج ایران رادیاتور، هست. این قطعه که مثل مغز دستگاه عمل میکند، وظیفه کنترل تمام قطعات دیگر را بر عهده دارد و اگر آسیب ببیند کل عملکرد پکیج مختل میشود. دلایل اصلی خرابی برد معمولا شامل نوسانات برق، استهلاک قطعات روی برد، و رطوبت میشود.

مهم ترین نشانه های خرابی برد الکترونیکی پکیج چیست؟ خب، این نشانه ها خیلی متنوع هستن ولی چند مورد از همه شایع تر هست:

1. دستگاه به طور کامل خاموش میشود و هیچ چراغی روشن نیست.
2. پکیج خود به خود ریست میشود یا خاموش و روشن میشود.
3. ارورهای غیرواقعی و متناقض روی نمایشگر ظاهر میشود.
4. فن دستگاه اصلا روشن نمیشود یا برعکس، دائم کار میکند و خاموش نمیشود.
5. پمپ سیرکولاسیون از کار می افتد در حالی که سالم است.
6. دستگاه جرقه نمیزند با وجود اینکه گاز و برق وصل هست.

دقت کنید که خرابی برد یک مشکل تخصصی هست. یعنی تشخیص و تعمیر آن نیاز به دانش الکترونیک و ابزارهای دقیق دارد. خیلی وقت ها یک تعمیرکار با تجربه میتواند با هزینه ای بسیار کمتر از تعویض، برد را تعمیر کند و مشکل برای چندین سال حل بشود. پس همیشه گزینه اول تعمیر هست نه تعویض.

یکی از شایع ترین مشکلات که به برد مربوط میشه، همین خطای معروف 40 60 80 در مدلهای آنالوگ هست. در این حالت برد نمیتواند ولتاژ لازم رو به فن برساند. یعنی فن کاملا سالم هست اما چون دستوری از برد دریافت نمیکند، اصلا شروع به کار نمیکند. در نتیجه پکیج برای ایمنی متوقف میشود.

چرا اصلا برد الکترونیکی پکیج ایران رادیاتور خراب میشود؟

سوال خوبیه. دلایل زیادی برای این موضوع وجود دارد ولی چند تا دلیل از همه مهم تر هست. اولین و اصلی ترین دلیل، نوسانات برق شهری هست. برد های الکترونیکی، مخصوصا در پکیج های ایران رادیاتور، به شدت به تغییرات ولتاژ حساس هستن. یک افت یا افزایش ناگهانی ولتاژ میتواند به راحتی به قطعات روی برد مثل آی سی ها و خازن ها آسیب بزند. به همین دلیل هست که همه تعمیرکارها تاکید میکنند حتما از یک محافظ برق استاندارد مخصوص پکیج استفاده کنید. این کار ساده، جلوی بسیاری از خرابی های پرهزینه برد رو میگیرد.

دلیل دوم، استهلاک و تمام شدن عمر مفید قطعات الکترونیکی هست. هر قطعه ای یک عمر مشخصی دارد. قطعاتی مثل رله ها که مدام در حال قطع و وصل شدن هستن یا خازن ها که تحت فشار دائم هستن، بعد از چند سال کار کردن (معمولا بالای ۵ تا ۷ سال) ضعیف میشوند یا میسوزند. این یک اتفاق کاملا طبیعی هست. همونطور که در تصویر میبینید برد از دهها قطعه ریز و درشت تشکیل شده.

و دلیل سوم که کمتر به آن توجه میشود، رطوبت و نفوذ آب به داخل دستگاه هست. اگر پکیج شما در محلی نصب شده که رطوبت بالایی دارد مثل بالکن بدون پوشش یا نزدیک حمام، بخار آب میتواند به مرور زمان روی برد بنشیند و باعث ایجاد اتصال کوتاه و سولفاته شدن پایه های قطعات بشود. این موضوع به تدریج برد را از کار می اندازد.

نیم سوز شدن برد؛ یک مشکل کلافه کننده

گاهی اتفاقا برد کامل نمیسوزد، بلکه نیم سوز میشود. این حالت واقعا میتواند کلافه کننده باشد. چطور؟ اینطوری که شما پکیج رو ریست میکنید، دستگاه برای چند ساعت یا حتی یک روز کامل بدون هیچ مشکلی کار میکند. بعد ناگهان دوباره همان ارور قبلی ظاهر میشود. شما دوباره ریست میکنید و باز هم برای مدتی همه چیز خوب پیش میرود..

این مشکل معمولا زمانی اتفاق می افتد که یکی از قطعات روی برد، مثلا یک رله یا یک خازن، در آستانه خرابی کامل قرار دارد. وقتی قطعه سرد هست درست کار میکند، اما با گرم شدن دستگاه و عبور جریان، عملکردش مختل میشود و باعث بروز خطا میشود. تجربه نشان داده که در پکیجهایی که بیشتر از ۵ سال کار کرده اند، احتمال بروز خطاهای متناوب و موقتی به خاطر نیم سوز شدن برد، بسیار بالا هست.

راه حلش چیه؟ اینجا دیگر کار از دست شما خارج است. تشخیص اینکه کدام قطعه روی برد نیم سوز شده فقط و فقط با دستگاه های تست و توسط یک تعمیرکار متخصص برد الکترونیکی امکان پذیر هست. تلاش برای دستکاری برد بدون داشتن دانش کافی میتواند آسیب رو چند برابر کند.

چگونه بفهمیم مشکل از برد است یا قطعه دیگر؟

این مهم ترین سوال هست. چطور بفهمیم که مثلا وقتی فن کار نمیکند، خود فن سوخته یا برد خراب است و برق به آن نمیرساند؟ خب یک راه تست ساده ولی تخصصی وجود دارد.

یک تعمیرکار در این مواقع با استفاده از یک ولت متر، ولتاژ ورودی به قطعه مشکوک را اندازه میگیرد. مثلا در مورد فن، وقتی پکیج در حال تلاش برای راه اندازی هست، تعمیرکار دو سر سیم های ورودی به فن را با ولت متر چک میکند. اگر ولت متر عدد ۲۲۰ ولت را نشان بدهد ولی فن نچرخد، چه نتیجه ای میگیریم؟ خب نتیجه این هست که برد وظیفه اش را درست انجام داده و برق را فرستاده، پس مشکل از خود موتور فن هست که سوخته یا گیر کرده. اما اگر ولت متر عدد صفر یا یک ولتاژ خیلی پایین را نشان بدهد، یعنی برد اصلا برقی به سمت فن نفرستاده و خود برد معیوب هست.

این روش تست برای تمام قطعات برقی پکیج مثل پمپ، شیر گاز و فن کاربرد دارد و بهترین راه برای تفکیک خرابی برد از خرابی سایر قطعات هست.

البته قبلش یادتون نره که سیم کشی ها و سوکت ها رو هم چک کنید. راستی، گاهی خود سوکت روی برد شل شده یا پایه هایش از روی برد جدا شده که با یک لحیم کاری ساده حل میشود. این پرش ذهنی رو داشته باشین که همیشه اول ساده ترین چیزها رو چک کنید.

تعمیر برد بهتر است یا تعویض آن؟

این یک سوال همیشگی هست. به طور کلی و بر اساس تجربه، تعمیر برد در ۹۰ درصد موارد بهتر و به صرفه تر از تعویض آن هست. چرا؟ چون معمولا فقط یک یا چند قطعه ارزان قیمت روی برد میسوزد و با تعویض همان قطعات، برد مثل روز اول کار خواهد کرد.

از این نترسید که برد تعمیری ممکن هست دوباره خراب بشود. اگر تعمیر توسط یک متخصص واقعی و با استفاده از قطعات با کیفیت انجام بشود، برد تعمیر شده میتواند حداقل ۵ تا ۶ سال دیگر بدون مشکل کار کند. هزینه تعمیر معمولا یک سوم یا حتی کمتر از هزینه خرید یک برد نو هست. پس منطقی هست که اول به فکر تعمیر باشید.

چه زمانی باید برد را تعویض کرد؟ فقط در صورتی که آسیب فیزیکی به خود برد وارد شده باشد مثلا شکسته باشد یا به خاطر نفوذ آب، مدار چاپی آن به شدت آسیب دیده باشد. یا در مواردی که آی سی اصلی و برنامه ریزی شده (میکروکنترلر) سوخته باشد که در این صورت تعمیر آن تقریبا غیر ممکن یا غیر منطقی هست.

نشانه های خرابی رله فن روی برد

یکی از قطعاتی که روی برد پکیج ایران رادیاتور زیاد خراب میشود، رله فن هست. رله یک کلید الکترومکانیکی هست که دستور روشن شدن را از آی سی میگیرد و برق ۲۲۰ ولت را به سمت فن وصل میکند.

اگر رله فن خراب بشود دو حالت پیش می آید:

• حالت اول (شایع تر): کنتاکت های داخلی رله به هم نمیچسبند. در این حالت برد دستور میدهد اما رله عمل نمیکند و برقی به فن نمیرسد. نتیجه؟ فن اصلا روشن نمیشود و شما با ارور مربوط به خرابی فن (مثل 40 60 80) مواجه میشوید.
• حالت دوم (نادرتر): کنتاکت های داخلی رله به هم جوش میخورند و دیگر از هم جدا نمیشوند. در این حالت شما پکیج را خاموش میکنید اما فن همچنان به کار خود ادامه میدهد و فقط با کشیدن دوشاخه از برق متوقف میشود.

تعویض رله فن یک کار نسبتا ساده برای یک تعمیرکار برد هست و با هزینه کمی انجام میشود. این یکی از شایع ترین تعمیرات روی برد پکیجها هست.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب لُب مطلب اینکه برد پکیج ایران رادیاتور قطعه فوق العاده حساسی هست و خرابی اش میتواند کل دستگاه رو از کار بندازه. مهم ترین دلایل خرابی اش هم نوسان برق و عمر زیاد قطعاتش هست. اگه پکیجتون مرده و هیچ عکس العملی نشون نمیده، یا ارورهای عجیب و غریب میده، یا قطعاتیش مثل فن و پمپ بی دلیل کار نمیکنن، به احتمال زیاد مشکل از برد هست. بهترین کار در این مواقع تماس با یک تعمیرکار متخصص برد هست. اصلا خودتون بهش دست نزنید چون ممکنه بدترش کنید.

و اینکه همیشه یادتون باشه تعمیر برد خیلی به صرفه تر از تعویضشه. ضمنا اینو یادم رفت بگم: حتما و حتما برای پکیجتون یک محافظ برق خوب و استاندارد تهیه کنید. شاید باورتون نشه ولی همین کار ساده جلوی ۷۰ درصد از خرابی های برد رو میگیره. این یک سرمایه گذاری هست نه هزینه. پس این موضوع رو جدی بگیرید.