اهمیت و نحوه چک کردن دودکش پکیج دیواری برای جلوگیری از خطرات

مسدود بودن مسیر دودکش یکی از خطرناک ترین دلایلی است که میتواند منجر به بروز ارورهای مربوط به تهویه در پکیج دیواری، مانند ارور 40 60 80، بشود. برخلاف خرابی قطعات که صرفا باعث از کار افتادن دستگاه میشوند، مشکل دودکش مستقیما با جان ساکنین در ارتباط است. اگر دودکش مسدود باشد، گازهای سمی حاصل از احتراق، به خصوص مونوکسید کربن (CO)، نمیتوانند خارج شوند و به داخل محیط باز میگردند.

دلایل اصلی گرفتگی دودکش عبارتند از:

1. لانه سازی پرندگان در دهانه خروجی دودکش
2. افتادن کلاهک دودکش به داخل لوله
3. جمع شدن آشغال، برگ و گرد و خاک در طول زمان
4. نصب غیر اصولی و استفاده از زانویی های زیاد یا طول بیش از حد

در واقع، ارور تهویه در این شرایط، یک مکانیزم ایمنی هوشمندانه است که پکیج را خاموش میکند تا از وقوع یک فاجعه جلوگیری کند. این مقاله به شما یاد میدهد چطور دودکش را بررسی کنید و از باز بودن آن مطمئن شوید.

چرا گرفتگی دودکش باعث ارور 40 60 80 میشود؟

ارتباط این دو موضوع خیلی ساده است. پکیج های فن دار برای اطمینان از خروج دود، از یک سیستم نظارتی دو مرحله ای استفاده میکنند: فن و پرشر سوئیچ هوا. فن وظیفه دارد با قدرت، دود را به بیرون هل بدهد. پرشر سوئیچ هوا هم وظیفه دارد بر این کار نظارت کند و به برد گزارش دهد.

وقتی مسیر دودکش بسته باشد، چه اتفاقی می افتد؟
فن شروع به کار میکند، اما چون راه خروج بسته است، نمیتواند هوا را به درستی تخلیه کند. مثل این است که بخواهید با یک نی که ته آن را با انگشت بسته اید، فوت کنید. هوایی جابجا نمیشود. در نتیجه، مکش لازم در قسمت ونتوری فن ایجاد نمیشود. چون مکشی وجود ندارد، پرشر سوئیچ هوا هم فعال نمیشود تا به برد گزارش بدهد. برد هم که منتظر این گزارش است، وقتی آن را دریافت نمیکند، نتیجه میگیرد که یک جای کار در سیستم تهویه میلنگد و برای ایمنی، دستگاه را با نمایش خطای 40 60 80 خاموش میکند.

پس این ارور در واقع یک لطف بزرگ در حق شماست. دارد به شما هشدار میدهد که یک خطر بالقوه مرگبار وجود دارد.

این موضوع رو به هیچ وجه سرسری نگیرید.

چگونه دودکش پکیج را چک کنیم؟ یک راهنمای قدم به قدم

بررسی دودکش کار پیچیده ای نیست و خودتان میتوانید آن را انجام دهید. این کار را به خصوص در ابتدای فصل سرما حتما انجام دهید.

قدم اول: بررسی چشمی از بیرون ساختمان

ساده ترین کار این است که به محل خروج دودکش در نمای ساختمان نگاه کنید. آیا کلاهک H شکل سر جای خودش است؟ آیا پرنده ای در حال لانه سازی در آن دیده میشود؟ گاهی اوقات خود کلاهک به دلیل باد و طوفان می افتد و داخل لوله گیر میکند و راه را میبندد.

قدم دوم: جدا کردن لوله دودکش از پکیج

قبل از هر کاری، پکیج را خاموش و از برق خارج کنید تا به طور ناگهانی روشن نشود. لوله دودکش معمولا با یک بست یا چند پیچ به خروجی فن پکیج متصل شده است. بست را باز کنید و لوله را با احتیاط از روی دستگاه جدا کنید. مراقب باشید گرد و خاک و دوده داخل آن روی پکیج یا زمین نریزد.

قدم سوم: نگاه کردن به داخل لوله

با یک چراغ قوه قوی، داخل لوله دودکش را نگاه کنید. آیا مسیر تا انتها باز است و میتوانید نور را از انتهای آن ببینید؟ یا چیزی راه را مسدود کرده؟ هر گونه لانه پرنده، تکه آجر، برگ و آشغال باید کاملا تخلیه شود. گاهی یک آینه کوچک هم میتواند به شما کمک کند تا زوایای داخلی را بهتر ببینید.

قدم چهارم: تست با یک وزنه کوچک

اگر طول دودکش زیاد است و با چشم نمیتوانید انتها را ببینید، یک روش قدیمی ولی کارآمد وجود دارد. یک وزنه کوچک (مثلا یک پیچ و مهره) به یک نخ بلند ببندید و آن را از بالای دودکش (از روی پشت بام) به داخل بیندازید. اگر وزنه به راحتی تا پایین آمد و از سر دیگر خارج شد، یعنی مسیر باز است. اگر جایی گیر کرد، یعنی همانجا گرفتگی وجود دارد. البته این کار برای همه آپارتمان ها ممکن نیست.

نکات ایمنی حیاتی در مورد دودکش پکیج

موضوع دودکش فقط به گرفتگی ختم نمیشود. نصب صحیح آن هم به همان اندازه مهم است. رعایت نکردن این اصول میتواند به همان اندازه خطرناک باشد.

• طول لوله دودکش: در پکیج های فن دار، حداکثر طول افقی لوله دودکش حدود ۴ متر است. به ازای هر زانویی ۹۰ درجه که استفاده میکنید، یک متر از این طول مجاز کم میشود. طول بیش از حد باعث میشود فن توانایی تخلیه کامل دود را نداشته باشد.
• شیب لوله: لوله دودکش در قسمت های افقی باید یک شیب ملایم رو به بیرون (حدود ۳ درصد) داشته باشد. این کار برای این است که اگر آب باران یا قطرات آب حاصل از میعان (تقطیر) وارد لوله شد، به سمت بیرون هدایت شود و به داخل پکیج و فن نریزد. ورود آب به فن و پرشر سوئیچ باعث سوختن آنها میشود.
• دودکش هم مرکز (دو جداره): بهترین و ایمن ترین نوع دودکش برای پکیج های فن دار، دودکش های دو جداره است. در این مدل ها، هوای مورد نیاز برای احتراق از لایه بیرونی و از فضای بیرون تامین میشود و دود از لوله داخلی خارج میشود. این کار باعث میشود اکسیژن محیط خانه مصرف نشود و ایمنی به شدت بالا برود.

تجربه نشان داده بسیاری از مشکلاتی که به اشتباه به خرابی برد یا قطعات دیگر نسبت داده میشود، ریشه در نصب غیر اصولی دودکش دارد. پس اگر به تازگی پکیج نصب کرده اید و مدام با این خطا روبرو میشوید، حتما نحوه نصب دودکش را توسط یک کارشناس بررسی کنید.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب، جمع بندی کنیم. گرفتگی دودکش یک مشکل جدی و خطرناک است که میتواند باعث ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ بشود. این ارور در این حالت، نگهبان جان شماست. همیشه اول فصل سرما، خروجی دودکش رو از بیرون نگاه کنید و با جدا کردن لوله از پکیج، داخلش رو با چراغ قوه چک کنید. مطمئن بشید چیزی مسیر رو نبسته. لانه پرنده ها شایع ترین علت است. نصب غیر اصولی دودکش، مثل طول زیاد یا شیب نامناسب، هم میتواند همین مشکل رو ایجاد کند. ضمنا اینو یادم رفت بگم: حتما از کلاهک H استاندارد در خروجی دودکش استفاده کنید. این کلاهک ها طوری طراحی شدن که باد و طوفان نمیتواند روی خروج دود تاثیر منفی بگذارد و از ورود باران و پرنده ها هم تا حد زیادی جلوگیری میکند. نصب یک کلاهک مناسب، یک کار پیشگیرانه ارزان و بسیار موثر است.

ونتوری پکیج چیست و چه تاثیری در ارور فن و خطای 40 60 80 دارد؟

ونتوری پکیج یک قطعه پلاستیکی یا فلزی کوچک اما بسیار مهم است که روی خروجی فن نصب میشود و نقش کلیدی در سیستم تشخیص عملکرد فن دارد. خرابی یا مشکل در این قطعه، گرچه خیلی شایع نیست، اما میتواند مستقیما باعث بروز ارور 40 60 80 در پکیج ایران رادیاتور بشود. در واقع ونتوری به پرشر سوئیچ هوا کمک میکند تا بفهمد فن در حال کار کردن است.

وظیفه اصلی ونتوری ایجاد اختلاف فشار است تا پرشر سوئیچ هوا فعال شود. اگر این قطعه به درستی کار نکند، حتی با وجود کار کردن فن، پرشر سوئیچ سیگنالی به برد ارسال نمیکند و پکیج با خطای تهویه خاموش میشود. مشکلات اصلی ونتوری شامل موارد زیر است:

1. گرفتگی سوراخ های ریز روی ونتوری با گرد و غبار یا دوده
2. دفرمه شدن یا ذوب شدن بدنه پلاستیکی آن به دلیل حرارت زیاد
3. ترک خوردن یا شکستن ونتوری
4. شل شدن یا پارگی شلنگ های سیلیکونی متصل به آن

این مقاله به زبان ساده توضیح میدهد که ونتوری چطور کار میکند و چگونه میتوانید مشکلات مربوط به آن را تشخیص داده و حل کنید.

ونتوری چگونه کار میکند؟ یک توضیح ساده بر اساس فیزیک

شاید اسمش کمی فنی و پیچیده به نظر بیاید، اما اساس کار ونتوری بسیار ساده است و بر پایه یک اصل فیزیکی به نام "اثر ونتوری" (که خودش از اصل برنولی میاد) کار میکند. نگران نباشید، قرار نیست وارد فرمول های پیچیده بشویم.

لُب مطلب این است: وقتی هوا (یا هر سیال دیگری) از یک لوله با قطر زیاد وارد یک قسمت با قطر کمتر (گلوگاه) میشود، سرعتش ناگهان زیاد میشود. طبق اصل برنولی، هر جا سرعت سیال زیاد شود، فشار آن کم میشود.

ونتوری پکیج هم دقیقا همین ساختار را دارد. یک لوله است که در وسط آن یک گلوگاه تنگ وجود دارد. روی بدنه ونتوری، دو سوراخ خیلی ریز تعبیه شده: یکی قبل از گلوگاه (جایی که فشار زیاد است) و یکی دقیقا در مرکز گلوگاه (جایی که به خاطر سرعت بالای هوا، فشار کم است).

همونطور که در تصویر میبینید، دو شلنگ نازک سیلیکونی از این دو سوراخ به دو ورودی پرشر سوئیچ هوا وصل میشوند. وقتی فن روشن میشود و هوا را از داخل ونتوری عبور میدهد، این اختلاف فشار بین دو نقطه ایجاد میشود و پرشر سوئیچ این اختلاف فشار را حس کرده و فعال میشود. به همین سادگی.

پس ونتوری مثل یک مترجم عمل میکند که زبان "سرعت هوا" را به زبان "اختلاف فشار" برای پرشر سوئیچ ترجمه میکند.

علائم و دلایل خرابی ونتوری پکیج

همانطور که گفتم، خرابی ونتوری خیلی رایج نیست، شاید کمتر از ۵ درصد موارد ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ به این قطعه مربوط باشد. اما اگر فن کار میکند، پرشر سوئیچ سالم است و دودکش هم باز است، باید به ونتوری شک کرد. شایع ترین علائم و دلایل خرابی آن عبارتند از:

۱. گرفتگی سوراخ های ونتوری: این شایع ترین مشکل است. سوراخ های ریزی که روی ونتوری قرار دارند، به مرور زمان ممکن است با دوده، گرد و غبار یا پرز مسدود شوند. اگر این سوراخ ها کیپ شوند، اختلاف فشار به درستی به پرشر منتقل نمیشود و خطای سیستم تهویه پکیج رخ میدهد.

۲. دفرمه شدن ونتوری پلاستیکی: در برخی مدل های پکیج، ونتوری از پلاستیک ساخته شده. اگر به هر دلیلی دمای دود خروجی بیش از حد بالا برود (مثلا به خاطر رسوب زیاد مبدل)، این حرارت میتواند باعث ذوب شدن یا تغییر شکل ونتوری بشود. ونتوری دفرمه شده دیگر نمیتواند الگوی جریان هوای صحیحی ایجاد کند.

۳. خرابی شلنگ های سیلیکونی: این مورد از خرابی خود ونتوری شایع تر است. شلنگ های کوچکی که ونتوری را به پرشر وصل میکنند، به مرور زمان و در اثر گرما، خشک و شکننده میشوند. یک ترک بسیار ریز یا یک سوراخ کوچک روی این شلنگ ها کافیست تا اختلاف فشار ایجاد شده از بین برود و پرشر فعال نشود. گاهی هم просто از جای خودشان در می آیند.

نحوه بررسی و تمیز کردن ونتوری و شلنگ های آن

بررسی این قسمت کار نسبتا ساده ای است.

اول از همه و مثل همیشه، پکیج را از برق بکشید.

بعد قاب دستگاه را باز کنید. ونتوری دقیقا روی خروجی حلزونی فن قرار دارد. اول دو تا شلنگ سیلیکونی را با دقت از روی ونتوری و پرشر جدا کنید. شلنگ ها را به دقت بررسی کنید. آنها را کمی خم و راست کنید تا ببینید ترکی روی آنها وجود دارد یا نه. داخلشان را فوت کنید تا از باز بودنشان مطمئن شوید. اگر شلنگ ها خشک و شکننده شده بودند، بهتر است آنها را تعویض کنید. این شلنگ ها قیمت ناچیزی دارند.

حالا نوبت خود ونتوری است. معمولا با یک یا دو پیچ به فن وصل شده. پیچ ها را باز کرده و ونتوری را جدا کنید. آن را جلوی نور بگیرید و داخلش را نگاه کنید. دو سوراخ ریز روی آن را پیدا کنید. با یک سوزن ته گرد یا یک سیم نازک، با ملایمت داخل این سوراخ ها را تمیز کنید تا هرگونه گرفتگی برطرف شود. مراقب باشید سوراخ ها را گشاد نکنید. فقط آنها را تمیز کنید. بدنه ونتوری را هم از نظر ظاهری چک کنید که تغییر شکل نداده یا ترک نداشته باشد.

بعد از تمیزکاری، ونتوری را سر جایش ببندید و شلنگ ها را هم به درستی وصل کنید. دقت کنید که شلنگ ها را جابجا وصل نکنید. معمولا ورودی های ونتوری و پرشر با علامت + و - یا P1 و P2 مشخص شده اند که باید به هم متصل شوند.

تجربه نشان داده که خیلی وقت ها مشکل ساده تر از چیزی هست که فکر میکنیم. یک گرفتگی کوچک در همین سوراخ های ونتوری میتواند ساعت ها شما را درگیر عیب یابی قطعات گران تر مثل برد یا پرشر کند. پس همیشه عیب یابی را از ساده ترین و ارزان ترین احتمالات شروع کنید.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب، جمع بندی کنیم. ونتوری یک قطعه کوچک روی فن است که با ایجاد اختلاف فشار، به پرشر سوئیچ کمک میکند تا کار کردن فن را تشخیص بدهد. خرابی اش نادر است ولی ممکن است. شایع ترین مشکلش، گرفتگی سوراخ های ریز روی آن با گرد و خاک است. برای بررسی، برق را قطع کنید، شلنگ هایش را جدا و چک کنید. بعد خود ونتوری را باز کرده و با یک سوزن سوراخ هایش را تمیز کنید. اگر پلاستیکی است، ببینید دفرمه نشده باشد. یادتان باشد خرابی شلنگ های رابط ونتوری از خود ونتوری شایعتر است. ضمنا اینو یادم رفت بگم: در بعضی مدل های خیلی قدیمی، ممکن است پروانه کوچک داخل فن کثیف شده باشد و نتواند مکش کافی برای فعال کردن سیستم ونتوری-پرشر را ایجاد کند. پس اگر فن میچرخد ولی ارور دارید، تمیز بودن پره های فن هم میتواند در ایجاد مکش صحیح تاثیرگذار باشد.

آموزش ریست کردن پکیج ایران رادیاتور و کاربرد آن در رفع خطاهای لحظه ای

ریست کردن پکیج یکی از اولین و ساده ترین اقداماتی است که میتوانید هنگام مواجهه با هر نوع کد خطا، از جمله ارور 40 60 80، انجام دهید. این کار در بسیاری از موارد که مشکل ناشی از یک باگ نرم افزاری یا خطای لحظه ای باشد، میتواند به سرعت دستگاه را به حالت عادی بازگرداند. ریست کردن در واقع یک راه اندازی مجدد برای برد الکترونیکی پکیج است.

ریست کردن پکیج در شرایط زیر میتواند مفید باشد:

1. بروز خطاهای ناگهانی و بی دلیل روی نمایشگر یا چراغ ها
2. هنگ کردن یا قفل شدن برد دستگاه
3. بعد از قطع و وصل شدن ناگهانی برق یا گاز
4. به عنوان اولین قدم در فرآیند عیب یابی هر نوع مشکلی

این مقاله به شما توضیح میدهد که دکمه ریست دقیقا چه کاری انجام میدهد، چگونه باید از آن استفاده کرد و در چه مواردی ریست کردن فایده ای ندارد و باید به دنبال مشکل سخت افزاری باشید.

دکمه ریست در پکیج ایران رادیاتور چه کاری انجام میدهد؟

شاید فکر کنید ریست کردن یک کار خیلی پیچیده ای انجام میدهد، اما در واقعیت عملکردش خیلی ساده است. برد الکترونیکی پکیج، مثل کامپیوتر یا موبایل شما، یک پردازنده (CPU) و یک حافظه موقت (RAM) دارد. این برد یک برنامه نرم افزاری را اجرا میکند که تمام عملکردهای پکیج را کنترل میکند: از روشن کردن فن گرفته تا باز کردن شیر گاز و کنترل دما.

گاهی اوقات، به دلایل مختلف مثل یک نوسان برق کوچک، یک پارازیت الکترومغناطیسی، یا صرفا یک باگ نرم افزاری، این برنامه در یک حلقه بی پایان گیر میکند یا اطلاعات اشتباهی در حافظه موقت آن ثبت میشود. در این حالت، برد "هنگ" میکند و یک کد خطا را نمایش میدهد که شاید اصلا ریشه در خرابی واقعی یک قطعه نداشته باشد.

فشردن دکمه ریست، برق را برای یک لحظه از پردازنده اصلی برد قطع و دوباره وصل میکند. این کار باعث میشود:

• حافظه موقت (RAM) برد پاک شود.
• برنامه نرم افزاری از اول راه اندازی شود (بوت مجدد).
• برد دوباره تمام سنسورها را از اول چک کند.

مثل این است که کامپیوتر هنگ کرده خود را ری استارت کنید. خیلی وقت ها با همین کار ساده همه چیز به حالت عادی برمیگردد. تجربه نشان داده حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از ارورهای پکیج ایران رادیاتور، به خصوص آنهایی که به صورت پراکنده و گهگاه اتفاق می افتند، با ریست کردن حل میشوند.

البته این راه حل جادویی نیست. .

چگونه پکیج ایران رادیاتور را ریست کنیم؟

نحوه ریست کردن بستگی به مدل پکیج شما دارد (آنالوگ یا دیجیتال). اما در هر دو حالت کار بسیار ساده است.

ریست کردن پکیج های آنالوگ (مدل های M، E، B)

در این مدلها که به جای نمایشگر دیجیتال، چند چراغ LED دارند، یک دکمه کوچک معمولا با علامت یک دایره و یک خط در کنارش یا کلمه "Reset" وجود دارد. این دکمه معمولا کنار ولوم تنظیم دمای شوفاژ قرار گرفته. برای ریست کردن، کافیست این دکمه را برای یک لحظه فشار داده و رها کنید. بعد از این کار، همه چراغ ها یک بار خاموش و روشن میشوند و دستگاه فرآیند راه اندازی را از اول شروع میکند.

ریست کردن پکیج های دیجیتال (مدل های L، K)

در پکیج های دیجیتال که یک صفحه نمایش LCD دارند، معمولا دکمه ریست با حرف "R" مشخص شده است. این دکمه را نیز برای یک ثانیه فشار دهید و رها کنید. روی نمایشگر کلمه "Reset" نمایش داده میشود و دستگاه مجددا راه اندازی میشود.

یک روش دیگر هم که برای همه مدلها جواب میدهد، قطع کامل برق دستگاه است. میتوانید دوشاخه پکیج را برای ۳۰ ثانیه از پریز بکشید و دوباره وصل کنید. این کار هم دقیقا همان تاثیر ریست کردن را دارد، چون باعث راه اندازی مجدد برد میشود.

چه زمانی ریست کردن فایده ای ندارد؟

ریست کردن یک راه حل برای خطاهای موقت و نرم افزاری است. اگر بعد از ریست کردن، پکیج برای چند ثانیه یا چند دقیقه کار کرد و دوباره همان خطا ظاهر شد، این یک نشانه بسیار مهم است. این یعنی مشکل شما دیگر یک باگ لحظه ای نیست، بلکه یک قطعه سخت افزاری واقعا خراب شده است.

مثلا در مورد ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰، اگر ریست کردید و پکیج دوباره استارت خورد، صدای فن آمد ولی بلافاصله خطا برگشت، یعنی برد تلاش خودش را کرده، فرمان را به فن داده، اما به دلیل خرابی پرشر سوئیچ یا خود فن، تاییدیه را دریافت نکرده و دوباره سیستم را متوقف کرده. در این حالت، شما میتوانید صد بار هم دستگاه را ریست کنید، اما تا زمانی که آن قطعه معیوب (فن، پرشر، برد و...) تعمیر یا تعویض نشود، مشکل پابرجا خواهد بود.

پس قانون کلی این است: یک یا دو بار ریست کنید. اگر مشکل حل نشد، دیگر اصرار نکنید و به دنبال عیب یابی سخت افزاری بروید. ریست کردن مداوم یک پکیج که قطعه خراب دارد، میتواند فشار مضاعفی به سایر قطعات، به خصوص برد، وارد کند و باعث آسیب بیشتر بشود. مثل این است که ماشینی که روغن ندارد را مدام استارت بزنید به امید اینکه روشن بماند. این کار فقط به موتور آسیب بیشتری میزند.

گاهی اتفاقا ریست کردن مکرر، باعث آسیب جدی به برد الکترونیکی میشود و هزینه تعمیر را چند برابر میکند. پس لطفا در این مورد منطقی عمل کنید.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب، جمع بندی کنیم. ریست کردن پکیج مثل ری استارت کردن کامپیوتر است و برای رفع خطاهای لحظه ای و نرم افزاری عالیه. در مدل های آنالوگ یک دکمه مخصوص داره و در مدل های دیجیتال با حرف R مشخص شده. کشیدن دوشاخه از برق هم همون کار رو میکنه. قانون طلایی اینه: یک یا دو بار امتحان کنید. اگه جواب داد که چه بهتر. اگه خطا بلافاصله برگشت، یعنی یک قطعه واقعا خراب شده و باید عیب یابی تخصصی انجام بشه. اصرار به ریست کردن فقط کار رو خرابتر میکنه. ضمنا اینو یادم رفت بگم: در بعضی از مدل های خیلی جدید، بردها یک حافظه خطا دارند و حتی بعد از ریست، کد آخرین خطاها رو در خودشون نگه میدارن تا تعمیرکار بتونه تاریخچه مشکلات دستگاه رو ببینه. پس ریست کردن لزوما سوابق خطا رو برای همیشه پاک نمیکنه.

تفاوت پکیج فن دار و بدون فن ایران رادیاتور: کدام برای شما مناسب است؟

یکی از سوالات اساسی هنگام خرید یا حتی عیب یابی پکیج دیواری، تفاوت بین مدل های فن دار و بدون فن است. این دو نوع پکیج از نظر ساختار، نحوه نصب، ایمنی و محل استفاده تفاوت های بنیادین با هم دارند. درک این تفاوت ها به شما کمک میکند تا انتخاب درستی داشته باشید و همچنین دلیل برخی از ارورهای خاص مانند ارور 40 60 80 را بهتر بفهمید.

به طور خلاصه، تفاوت اصلی این دو در نحوه تخلیه دود و محصولات احتراق است:

1. پکیج فن دار (Fan-Forced): از یک فن برای تخلیه اجباری دود از طریق یک دودکش مخصوص (معمولا دو جداره) استفاده میکند.
2. پکیج بدون فن (Natural Draft): تخلیه دود به صورت طبیعی و بر اساس اختلاف چگالی هوای گرم و سرد، از طریق یک دودکش استاندارد ساختمانی انجام میشود.

این مقاله به صورت کامل این دو نوع پکیج را با هم مقایسه میکند و مزایا و معایب هر کدام را شرح میدهد تا بتوانید با دید بازتری تصمیم بگیرید.

پکیج فن دار: ایمنی و انعطاف پذیری در نصب

پکیج های فن دار که با حرف F در نام مدل آنها مشخص میشوند (مثلا M24FF)، نسل جدیدتر و ایمن تر پکیج های دیواری هستند. این مدلها دارای یک محفظه احتراق بسته (Sealed Combustion Chamber) هستند.

نحوه کارکرد:
در این پکیجها، هوای مورد نیاز برای سوختن شعله، از طریق یک دودکش دوجداره مخصوص، از فضای بیرون ساختمان تامین میشود. دود و گازهای حاصل از احتراق نیز توسط یک فن قدرتمند، از طریق همان دودکش به بیرون هدایت میشوند. این یعنی فرآیند احتراق کاملا از محیط داخلی خانه ایزوله است.

مزایا:

• ایمنی بسیار بالا: چون اکسیژن محیط را مصرف نمیکنند و تمام گازهای سمی را به زور به بیرون میفرستند، خطر گازگرفتگی با مونوکسید کربن در آنها نزدیک به صفر است.
• انعطاف در نصب: میتوان آنها را در مکان هایی که دودکش ساختمانی استاندارد ندارند (مثل بالکن، تراس، یا حتی آشپزخانه) نصب کرد. میتوان برای آنها دودکش افقی با طول تا ۴ متر نیز در نظر گرفت.
• مقاومت در برابر باد: عملکرد فن باعث میشود که وزش باد تاثیری روی خروج دود و عملکرد پکیج نداشته باشد.

معایب:

• قیمت بالاتر: به دلیل داشتن فن، برد پیچیده تر و سیستم ایمنی پیشرفته تر، معمولا گران تر از مدل های بدون فن هستند.
• استهلاک و خرابی بیشتر: وجود قطعات متحرک بیشتر (فن) و سنسورهای اضافی (پرشر سوئیچ هوا) به معنی احتمال خرابی بیشتر است. ارور معروف 40 60 80 در پکیج ایران رادیاتور فقط و فقط در مدل های فن دار رخ میدهد.
• صدای بیشتر: صدای کار کردن فن، هرچند کم، اما از مدل های بدون فن بیشتر است.

پکیج بدون فن: سادگی و وابستگی به دودکش

پکیج های بدون فن که معمولا با حرف B مشخص میشوند (مثلا B24CF)، ساختار ساده تری دارند و برای تخلیه دود به نیروی مکش طبیعی دودکش متکی هستند. این مدلها دارای محفظه احتراق باز (Open Combustion Chamber) هستند.

نحوه کارکرد:
این پکیجها اکسیژن مورد نیاز برای سوختن را از همان محیطی که در آن نصب شده اند، تامین میکنند. دود داغ حاصل از احتراق به دلیل سبک تر بودن از هوای سرد، به سمت بالا حرکت کرده و از طریق یک دودکش استاندارد عمودی (دودکش ساختمانی) خارج میشود.

مزایا:

• قیمت پایین تر: به دلیل ساختار ساده تر و نداشتن فن و قطعات مرتبط، ارزان تر هستند.
• کارکرد بی صدا: چون فنی برای چرخش ندارند، عملکرد آنها تقریبا بی صدا است.
• تعمیر و نگهداری ساده تر: قطعات کمتر به معنی هزینه های تعمیراتی بالقوه کمتر است.

معایب:

• محدودیت شدید در نصب: نصب این پکیج ها فقط و فقط در مکان هایی مجاز است که دارای دودکش ساختمانی کاملا استاندارد (قطر حداقل ۱۵ سانتی متر، ارتفاع حداقل ۴ متر، کاملا عمودی و بدون گرفتگی) باشند. نصب آنها در فضاهای زیر ۸۰ متر مربع، حمام، و اتاق خواب مطلقا ممنوع است.
• ایمنی پایین تر: چون اکسیژن محیط را مصرف میکنند و تخلیه دود به صورت طبیعی است، در صورت گرفتگی دودکش یا عدم وجود تهویه کافی در محیط، خطر بسیار جدی گازگرفتگی وجود دارد.
• حساسیت به شرایط جوی: وزش باد شدید میتواند فرآیند خروج دود را مختل کرده و باعث خاموش شدن پکیج (از طریق سنسور دود) یا بازگشت دود به محیط بشود.

طبق مقررات ملی ساختمان، امروزه نصب پکیج های بدون فن در واحدهای آپارتمانی تقریبا منسوخ شده و به هیچ وجه توصیه نمیشود. ایمنی پکیج های فن دار به مراتب بالاتر است.

جدول مقایسه ای پکیج فن دار و بدون فن

برای جمع بندی، بیایید این دو را در یک جدول مقایسه کنیم:

ویژگی	پکیج فن دار	پکیج بدون فن
نحوه تخلیه دود	اجباری با فن	طبیعی با مکش دودکش
ایمنی	بسیار بالا (محفظه احتراق بسته)	پایین تر (وابسته به دودکش و تهویه)
محل نصب	انعطاف پذیر (آشپزخانه، بالکن)	محدود (فقط با دودکش استاندارد)
نوع دودکش	دوجداره (افقی یا عمودی)	سنتی ساختمانی (فقط عمودی)
قیمت	بالاتر	پایین تر
صدای کارکرد	کمی صدا دارد	تقریبا بی صدا
ارورهای رایج	خطای فن و پرشر (۴۰-۶۰-۸۰)	خطای سنسور دود (۷۰-۸۰)

خب چه نتیجه ای میگیریم؟ کدام را انتخاب کنیم؟

انتخاب بین این دو مدل تقریبا دیگر یک انتخاب سلیقه ای نیست. با توجه به قوانین جدید و اولویت ایمنی، انتخاب قطعی و منطقی برای ۹۹ درصد از خانه های امروزی، پکیج فن دار است. حتی اگر ساختمان شما دودکش استاندارد دارد، باز هم نصب پکیج فن دار و استفاده از دودکش دوجداره، ایمنی شما و خانواده تان را به حداکثر میرساند.

پکیج های بدون فن فقط و فقط برای خانه های ویلایی قدیمی با دودکش های آجری کاملا سالم و استاندارد و تهویه مناسب، ممکن است یک گزینه اقتصادی باشند. در غیر این صورت، به هیچ وجه به سراغ آنها نروید. سلامتی شما ارزشش خیلی بیشتر از این تفاوت قیمت است.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب، جمع بندی کنیم. پکیج فن دار ایمن تره، چون هوا رو از بیرون میگیره و دود رو به زور بیرون میده. میتونید تقریبا هر جایی نصبش کنید. پکیج بدون فن ساده تره و ارزون تره ولی به یک دودکش عالی و بی نقص ساختمانی نیاز داره و چون اکسیژن خونه رو مصرف میکنه، خطرناک تره. ارور ۴۰-۶۰-۸۰ فقط مال مدل های فن داره. امروز دیگه تقریبا همه باید از مدل فن دار استفاده کنن چون ایمنی حرف اول رو میزنه. ضمنا اینو یادم رفت بگم: پکیج های فن دار به دلیل استفاده از دودکش دوجداره، راندمان حرارتی کمی بالاتری هم دارن، چون هوای ورودی برای احتراق، در مسیر خود توسط دود داغ خروجی کمی پیش گرم میشود و این یعنی مصرف گاز کمی بهینه تر.

راهنمای کامل عیب یابی مرحله به مرحله خطای 40 60 80 پکیج ایران رادیاتور

ارور 40 60 80 در پکیج های آنالوگ ایران رادیاتور یکی از رایج ترین خطاهاست و به طور مستقیم به سیستم تهویه و خروج دود دستگاه مربوط میشود. این خطا یعنی برد الکترونیکی نتوانسته از عملکرد صحیح فن یا باز بودن مسیر دودکش اطمینان حاصل کند و برای ایمنی، سیستم را قفل کرده است. این راهنما به صورت یک چک لیست مرحله به مرحله طراحی شده تا به شما کمک کند علت مشکل را پیدا کنید.

قبل از شروع هر کاری، این مراحل را به ترتیب طی کنید. از ساده ترین و محتمل ترین گزینه شروع میکنیم و به سمت موارد پیچیده تر میرویم. این کار از اتلاف وقت و هزینه های غیر ضروری جلوگیری میکند. دلایل اصلی این خطا عبارتند از:

1. مشکلات لحظه ای و نرم افزاری برد
2. گرفتگی مسیر دودکش یا مانع در خروجی
3. گیر کردن یا خرابی مکانیکی/الکتریکی فن
4. خرابی پرشر سوئیچ هوا (سنسور فن)
5. ایراد در برد الکترونیکی (عدم ارسال فرمان یا دریافت گزارش)

مرحله اول: ساده ترین کار، ریست کردن

قبل از باز کردن قاب پکیج و دست به آچار شدن، یک کار خیلی ساده انجام دهید: دستگاه را ریست کنید. چرا؟ چون بسیاری از خطاها ناشی از هنگ کردن لحظه ای برد الکترونیکی هستند. مثل یک کامپیوتر که با ری استارت درست میشود.

چگونه انجام دهم؟
دکمه "Reset" روی پنل پکیج (معمولا کنار ولوم شوفاژ) را یک بار فشار دهید و رها کنید. یا میتوانید دوشاخه پکیج را برای ۳۰ ثانیه از برق بکشید و دوباره وصل کنید.

چه نتیجه ای بگیرم؟
- اگر مشکل حل شد: عالی است. مشکل شما یک باگ نرم افزاری بوده. اگر این اتفاق زیاد تکرار میشود، ممکن است نوسان برق داشته باشید یا بردتان در حال ضعیف شدن باشد.
- اگر خطا بلافاصله برگشت: یعنی یک قطعه سخت افزاری واقعا خراب است. به مرحله بعد بروید.

مرحله دوم: گوش دادن به صدای فن

این مرحله بسیار مهم است و سرنخ اصلی را به شما میدهد. کنار پکیج بایستید و از کسی بخواهید آب گرم را باز کند تا پکیج استارت بخورد. با دقت به صداها گوش دهید.

چه صدایی میشنوید؟

• سناریو ۱: صدای چرخش یکنواخت فن برای چند ثانیه شنیده میشود و بعد قطع شده و ارور ظاهر میشود.
  • احتمال بالا (۸۰٪): پرشر سوئیچ هوا خراب است. فن کارش را کرده ولی پرشر نتوانسته گزارش آن را به برد بدهد.
  • احتمال کم (۲۰٪): شلنگ های پرشر سوئیچ سوراخ یا گرفته اند، ونتوری روی فن کثیف است، یا مسیر دودکش کمی گرفتگی دارد و مکش کافی ایجاد نمیشود.
  • راه حل: به "مرحله چهارم" بروید.
• سناریو ۲: هیچ صدایی از فن شنیده نمیشود (سکوت کامل).
  • احتمال بالا (۷۰٪): برد الکترونیکی خراب است (رله فن عمل نمیکند) و برق را به فن نمیرساند.
  • احتمال کم (۳۰٪): خود موتور فن سوخته است یا سیم های متصل به آن قطع شده.
  • راه حل: این یک مشکل تخصصی است. به "مرحله پنجم" بروید.
• سناریو ۳: صدای "وز وز" یا "هوممم" از فن شنیده میشود ولی نمیچرخد.
  • احتمال بالا (۹۰٪): فن گیرپاژ کرده (بلبرینگ ها خراب شده) یا یک جسم خارجی داخل آن گیر کرده است.
  • احتمال کم (۱۰٪): خازن راه انداز فن خراب است.
  • راه حل: به "مرحله سوم" بروید.

مرحله سوم: بررسی فیزیکی فن و دودکش (برای سناریوهای ۱ و ۳)

هشدار: قبل از ادامه، حتما و حتما دوشاخه پکیج را از برق بکشید.

قاب پکیج را باز کنید. فن در بالای دستگاه قرار دارد.

۱. چک کردن دودکش: به خروجی دودکش در بیرون ساختمان نگاه کنید. آیا چیزی مسیر را مسدود کرده؟ لانه پرنده؟ کلاهک افتاده؟

۲. چک کردن مانع در فن: با چراغ قوه داخل فن را نگاه کنید. آیا شاخه، سنگ ریزه یا چیزی لای پره ها گیر کرده؟ اگر بله، آن را خارج کنید.

۳. چک کردن چرخش فن: با انگشت، پره فن را بچرخانید. اگر سفت بود و روان نمیچرخید، فن گیرپاژ کرده و باید تعویض شود. اگر روان بود، مشکل مکانیکی نیست.

اگر با انجام این کارها (مثلا خارج کردن مانع) مشکل حل شد، کار تمام است. اگر نه، به مرحله بعدی بروید.

مرحله چهارم: بررسی پرشر سوئیچ هوا و اتصالات آن (برای سناریو ۱)

اگر فن کار میکند ولی ارور میدهید، مظنون اصلی پرشر سوئیچ است. این قطعه گرد یا مربعی کوچک، بالای محفظه احتراق قرار دارد.

۱. بررسی شلنگ ها: دو شلنگ سیلیکونی نازک که به پرشر وصل هستند را چک کنید. آیا ترک دارند؟ آیا از جایشان درآمده اند؟ آیا سوراخ هایشان گرفته است؟ گاهی فقط با جا زدن شلنگ مشکل حل میشود.

۲. بررسی ونتوری: این شلنگ ها به یک قطعه پلاستیکی روی فن به نام ونتوری وصلند. چک کنید سوراخ های ریز ونتوری کثیف نباشد. با یک سوزن آن را تمیز کنید.

۳. تست پرشر: (نیاز به کمی مهارت دارد) شلنگ ها را از پرشر جدا کنید. پکیج را روشن کنید تا فن شروع به کار کند. سپس خیلی سریع و کوتاه، در یکی از لوله های پرشر فوت کنید یا مکش ایجاد کنید (بسته به مدل). اگر با این کار صدای جرقه زن آمد و شعله تشکیل شد، یعنی پرشر شما قطعا خراب است و باید تعویض شود.

اگر با تعویض پرشر هم مشکل حل نشد، ممکن است مشکل از برد باشد. اما این احتمال خیلی کم است.

مرحله پنجم: چه زمانی باید با سرویسکار تماس بگیریم؟

اگر تمام مراحل بالا را رفتید و مشکل حل نشد، یا اگر از همان ابتدا در "سناریو ۲" قرار گرفتید (فن اصلا کار نمیکند)، وقت آن است که گوشی را بردارید و با یک متخصص تماس بگیرید. در این حالت، مشکل به احتمال زیاد یکی از این دو مورد تخصصی است:

• سوختن موتور فن: نیاز به تست با برق مستقیم و تعویض در صورت خرابی دارد.
• خرابی برد الکترونیکی: نیاز به بررسی رله فن و سایر قطعات روی برد دارد که یک کار کاملا تخصصی است.

دستکاری برد یا سیستم برق فن بدون دانش کافی میتواند به شما یا دستگاه آسیب جدی بزند. گاهی اتفاقا بهترین راه حل، سپردن کار به کاردان است.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب، جمع بندی کنیم. برای عیب یابی ارور 40 60 80 پکیج ایران رادیاتور، اول ریست کن. نشد؟ به صدای فن گوش بده. فن کار میکنه ولی ارور میده؟ برو سراغ پرشر و شلنگ هاش. فن وز وز میکنه؟ ببین چیزی توش گیر نکرده یا گیرپاژ نکرده. فن اصلا صدا نمیده؟ مشکل از برد یا خود فنه و کارت تخصصی میشه. این چک لیست رو به ترتیب برو جلو، ۹۰ درصد مواقع خودت میفهمی مشکل از کجاست. ضمنا اینو یادم رفت بگم: همیشه قبل از خرید قطعه جدید، از خراب بودن قطعه قدیمی ۱۰۰٪ مطمئن بشید. خیلی وقت ها مشکل از یک گرفتگی ساده یا شل بودن یک سیمه، نه خرابی کامل قطعه. اول تشخیص قطعی، بعد خرید.

علائم خرابی فن پکیج ایران رادیاتور

علائم خرابی فن پکیج ایران رادیاتور: از صداهای غیرعادی تا کار نکردن کامل

فن یکی از قطعات حیاتی در پکیج های دیواری فن دار است و خرابی آن نه تنها باعث از کار افتادن کامل دستگاه و ظاهر شدن ارور تهویه (مانند 40 60 80) میشود، بلکه میتواند نشانه‌ ای از مشکلات ایمنی باشد. تشخیص به موقع علائم خرابی فن میتواند از آسیب به سایر قطعات جلوگیری کرده و شما را از خطرات احتمالی آگاه کند. این علائم معمولا به صورت صوتی یا عملکردی خود را نشان میدهند.

مهم ترین نشانه های خرابی یا نزدیک بودن به خرابی فن پکیج عبارتند از:

1. شنیده شدن صداهای غیرعادی (وزوز، تق تق، جیر جیر) از دستگاه
2. روشن نشدن فن در هنگام استارت پکیج
3. چرخش کند یا نامنظم فن
4. لرزش بیش از حد پکیج در هنگام کارکرد فن
5. ظاهر شدن مکرر خطای مربوط به پرشر سوئیچ هوا

این مقاله به تفصیل هر یک از این علائم را بررسی میکند و به شما میگوید که هر صدا یا هر نوع رفتار غیرعادی فن، میتواند نشانه چه مشکلی باشد.

تحلیل صداهای غیرعادی فن: هر صدا یک معنی دارد

گوش شما بهترین ابزار برای تشخیص اولیه خرابی فن است. یک فن سالم باید صدایی یکنواخت، سریع و شبیه به سشوار داشته باشد. هر صدایی غیر از این، یک زنگ خطر است.

۱. صدای وزوز شدید یا "هومممم" (Humming/Buzzing)
این شایع ترین صدای یک فن خراب است. وقتی پکیج استارت میخورد و به جای صدای چرخش، یک صدای وزوز ممتد و بلند میشنوید، دو احتمال اصلی وجود دارد:

• گیرپاژ کردن موتور (شایع ترین): بلبرینگ های موتور فن به دلیل فرسودگی یا خشک شدن، آنقدر سفت شده اند که شفت موتور دیگر توانایی چرخش ندارد. در واقع برق به موتور میرسد و تلاش میکند آن را بچرخاند، اما مقاومت مکانیکی اجازه نمیدهد. این حالت را "گیرپاژ" میگویند. اگر به این حالت بی توجهی کنید، فشار زیاد میتواند به سیم پیچ موتور یا حتی برد دستگاه آسیب بزند.
• خرابی خازن راه انداز: برخی فن ها برای شروع حرکت به یک خازن نیاز دارند. اگر این خازن ضعیف یا خراب شود، گشتاور اولیه برای چرخش ایجاد نمیشود و فن فقط وزوز میکند.

۲. صدای جیر جیر یا سوت کشیدن (Squealing)
این صدا معمولا نشانه خشک شدن بلبرینگ هاست. هنوز به مرحله گیرپاژ کامل نرسیده اند، اما روانکاری خود را از دست داده اند و فلز روی فلز ساییده میشود. این صدا معمولا در ابتدای روشن شدن فن بیشتر است و بعد از چند دقیقه کار کردن و گرم شدن، ممکن است کمتر شود. اگر به این صدا توجه نکنید، به زودی به گیرپاژ کامل و سوختن فن منجر خواهد شد. این صدا دقیقا مثل صدای یک لولای در است که نیاز به روغن کاری دارد.

۳. صدای تق تق یا برخورد (Rattling/Clicking)
این صدا معمولا یک دلیل مکانیکی و خارجی دارد. یعنی یک جسم فیزیکی با پره های در حال چرخش فن برخورد میکند. دلایل آن میتواند شامل موارد زیر باشد:

• وجود جسم خارجی: یک تکه چوب، سنگ ریزه، یا بقایای لانه پرنده داخل حلزونی فن افتاده است.
• شکستگی پره فن: یکی از پره های پلاستیکی یا فلزی فن شکسته و به بدنه گیر میکند.
• شل شدن پیچ های فن: خود موتور فن به درستی روی بدنه پکیج محکم نیست و لرزش آن باعث ایجاد صدا میشود.

همونطور که در تصویر میبینید، حتی یک جسم کوچک میتواند باعث ایجاد صدای شدید و آسیب به پره ها بشود.

علائم عملکردی خرابی فن: وقتی فن درست کار نمیکند

علاوه بر صدا، رفتار فن هم میتواند نشانه خرابی باشد.

۱. فن اصلا روشن نمیشود (سکوت کامل)
این خطرناک ترین حالت است. شما آب را باز میکنید و پکیج هیچ عکس العملی نشان نمیدهد و بعد از چند ثانیه ارور میدهد. اگر هیچ صدایی، حتی وزوز، از فن نمی آید، یعنی برق به آن نمیرسد. در این حالت:

• احتمال زیاد: رله فن روی برد الکترونیکی سوخته است.
• احتمال کمتر: سیم کشی بین برد و فن قطع شده یا خود موتور فن کاملا سوخته (مدار باز).

این مشکل نیاز به بررسی تخصصی با مولتی متر دارد. اما سکوت کامل فن، معمولا انگشت اتهام را به سمت برد دستگاه نشانه میرود و این یعنی کار از دست شما خارج است.

۲. چرخش کند یا نامنظم فن
گاهی اوقات فن روشن میشود، اما دور آن明显 کم است یا سرعتش کم و زیاد میشود. این حالت میتواند به دلایل زیر باشد:

• ضعیف شدن موتور: سیم پیچ های موتور به مرور زمان کارایی خود را از دست میدهند.
• نیم سوز شدن خازن: خازن راه انداز کاملا خراب نشده، اما ضعیف شده است.
• مشکل در ولتاژ ورودی از برد: برد نمیتواند ولتاژ پایدار و صحیحی را برای فن تامین کند.

یک فن کند نمیتواند مکش کافی برای فعال کردن پرشر سوئیچ هوا ایجاد کند، بنابراین حتی اگر فن در حال چرخش باشد، باز هم ممکن است با ارور 40 60 80 مواجه شوید. این یکی از آن موارد گمراه کننده است که فرد فکر میکند چون فن میچرخد پس سالم است، در حالی که سرعتش کافی نیست.

۳. لرزش بیش از حد پکیج
یک فن سالم باید کاملا بالانس باشد و لرزش شدیدی ایجاد نکند. اگر هنگام کار کردن فن، کل پکیج یا لوله های متصل به آن میلرزد، این نشانه خوبی نیست. دلیل این لرزش معمولا یکی از این موارد است:

• خارج شدن فن از بالانس: به دلیل کثیفی زیاد و نامتقارن روی پره ها، یا شکستن تکه ای از یک پره، مرکز ثقل فن جابجا شده و در دور بالا لرزش ایجاد میکند.
• خرابی بلبرینگ ها: بلبرینگ های خراب باعث لقی شفت موتور میشوند و این لقی به صورت لرزش خود را نشان میدهد.

این لرزش در دراز مدت میتواند باعث شل شدن اتصالات و آسیب به سایر قطعات حساس پکیج بشود.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب جمع بندی کنیم. به پکیجتون گوش بدید. صدای وزوز یعنی فن گیر کرده. صدای جیر جیر یعنی بلبرینگاش خشک شده و داره خراب میشه. صدای تق تق یعنی یه چیزی توش گیر کرده. اگه اصلا صدا نمیده یعنی برق بهش نمیرسه و احتمالا برد خرابه. اگه آروم میچرخه یعنی جون نداره و موتورش ضعیف شده. لرزش زیاد هم یعنی از بالانس خارج شده. هر کدوم از این علائم رو دیدید، یعنی فن شما نیاز به سرویس یا تعویض داره و نباید بهش بی توجهی کنید چون مشکل جدی تر میشود. ضمنا اینو یادم رفت بگم: گاهی اوقات بعد از سرویس و باز و بسته کردن فن، اگر پره ها یا حلزونی به درستی سر جای خود بسته نشوند، ممکن است به هم گیر کنند و صدای ساییدگی بدهند. پس بعد از هر تعمیری، از مونتاژ صحیح قطعات مطمئن شوید.

علت کار نکردن فن پکیج ایران رادیاتور و راه حل های آن

کار نکردن فن یکی از دلایل اصلی نمایش خطای مربوط به تهویه در پکیج های ایران رادیاتور، یعنی ارور ۴۰-۶۰-۸۰، است. وقتی فن از کار می افتد، برد الکترونیکی هیچ تاییدیه‌ ای مبنی بر تخلیه دود دریافت نمیکند و به همین دلیل برای جلوگیری از خطر گازگرفتگی، کل سیستم را متوقف میکند. دلایل اصلی کار نکردن فن به دو دسته تقسیم میشوند:

1. مشکلات الکتریکی: نرسیدن برق به موتور فن، سوختن سیم پیچ داخلی، یا خرابی خازن راه انداز.
2. مشکلات مکانیکی: گیر کردن جسم خارجی بین پره ها، خشک شدن یا خرابی بلبرینگ ها (گیرپاژ)، و کثیفی بیش از حد پره ها.

این مقاله به شما کمک میکند تا بفهمید چرا فن پکیج شما کار نمیکند، چطور مشکل را تشخیص دهید و در چه مواردی میتوانید خودتان آستین بالا بزنید و آن را رفع کنید.

چطور بفهمیم فن پکیج کار نمیکند؟ به صداها گوش دهید

تشخیص این موضوع معمولا کار سختی نیست. در حالت عادی، به محض استارت پکیج (چه برای آب گرم مصرفی و چه برای گرمایش)، اولین صدایی که باید به گوش برسد، صدای یکنواخت و سریع چرخش فن است. اگر این صدا را نمیشنوید، پس فن کار نمیکند. اما گاهی حالت های دیگری هم پیش می آید:

• شنیدن صدای وزوز یا "هوممم": اگر موقع استارت، یک صدای وزوز ممتد از بالای پکیج میشنوید ولی صدای چرخش نمی آید، به احتمال زیاد فن گیر کرده (گیرپاژ) یا خازن آن خراب شده. در این حالت برق به موتور میرسد ولی توانایی چرخیدن را ندارد.
• شنیدن صدای تق تق یا برخورد: اگر صدای غیرعادی مثل برخورد یا ساییدگی میشنوید، احتمالا یک جسم خارجی مثل شاخه درخت یا حتی لانه پرنده داخل فن گیر کرده.
• سکوت مطلق: اگر هیچ صدایی، نه چرخش و نه وزوز، از فن شنیده نمیشود، محتمل ترین گزینه این است که برق اصلا به فن نمیرسد. در این حالت مظنون اصلی برد الکترونیکی دستگاه است.

پس اولین قدم، گوش دادن دقیق به پکیج در لحظه استارت هست. این کار نصف راه تشخیص عیب است.

گاهی اوقات هم فن برای یک لحظه تلاش میکند بچرخد و سریع متوقف میشود. این هم معمولا نشانه گیر بودن شفت موتور هست.

بررسی مشکلات مکانیکی فن: کارهایی که خودتان میتوانید انجام دهید

خب، اگر به مشکلات مکانیکی شک کردید، میتوانید چند کار ساده انجام دهید. اما اول و مهم تر از همه، دوشاخه پکیج را از برق بکشید. کار با پکیج روشن، به خصوص نزدیک فن که با برق ۲۲۰ ولت کار میکند، به شدت خطرناک است.

۱. بررسی وجود مانع خارجی

قاب پکیج را باز کنید. فن معمولا در بالاترین قسمت دستگاه قرار دارد. با یک چراغ قوه داخل محفظه فن و روی پره های آن را نگاه کنید. باورتان نمیشود ولی لانه سازی پرنده ها یکی از شایع ترین دلایل گیر کردن فن است. همانطور که در تصویر میبینید، یک تکه چوب یا مقداری شاخ و برگ کافیست تا جلوی چرخش فن را بگیرد. با دست یا یک انبردست کوچک، هرگونه مانعی را خارج کنید.

۲. تست روانی چرخش (بررسی گیرپاژ)

بعد از اینکه از نبودن مانع مطمئن شدید، با انگشت خود پره فن را بچرخانید. آیا روان و راحت میچرخد و چند دور هرز میگردد؟ یا سفت است و به سختی حرکت میکند؟ اگر سفت بود، یعنی بلبرینگ های موتور خشک یا خراب شده و به اصطلاح "گیرپاژ" کرده. گیرپاژ یعنی چی؟ یعنی شفت موتور داخل بوش یا بلبرینگ به قدری سفت شده که دیگر نمیچرخد. در این حالت معمولا موتور فن باید تعویض بشود. البته بعضی تعمیرکاران بلبرینگ ها رو تعویض میکنند ولی اغلب به صرفه نیست و عمر طولانی هم ندارد.

مشکلات الکتریکی فن: چه زمانی به متخصص نیاز داریم؟

اگر فن از نظر مکانیکی سالم بود و روان میچرخید ولی باز هم کار نمیکرد، مشکل الکتریکی است. اینجا کار کمی پیچیدده میشود.

۱. خرابی خازن راه انداز

بعضی از موتورهای فن یک خازن راه انداز دارند که کمک میکند در لحظه استارت، گشتاور لازم برای چرخش ایجاد بشود. اگر این خازن ضعیف یا خراب بشود، فن زور کافی برای چرخیدن ندارد و فقط صدای وزوز میدهد. تعویض خازن کار سختی نیست ولی نیاز به دانش اولیه الکترونیک دارد و باید خازنی با ظرفیت دقیقا مشابه نصب شود. اگر فنی نیستید، بهتر هست به این قسمت دست نزنید.

۲. سوختن خود موتور فن

موتور فن هم مثل هر وسیله برقی دیگری یک عمر مفیدی دارد. ممکن است سیم پیچ داخلی آن بسوزد. در این حالت معمولا فن هیچ عکس العملی نشان نمیدهد. برای تست قطعی این موضوع، یک تعمیرکار با استفاده از مولتی متر، مقاومت سیم پیچ را اندازه میگیرد. اگر مقاومت بی نهایت باشد (مدار باز)، یعنی فن سوخته و باید تعویض بشود.

۳. نرسیدن برق از برد

این بدترین حالت است. اگر فن سالم باشد ولی روشن نشود، یعنی برد الکترونیکی فرمان (برق) را به آن نمیرساند. معمولا یک رله کوچک روی برد مسئول این کار است که به مرور زمان خراب میشود. تعمیر برد یک کار کاملا تخصصی است و دستکاری آن بدون دانش کافی میتواند به سوختن کامل برد و هزینه های بسیار بالاتر منجر بشود. پس اگر به برد شک کردید، قطعا با یک سرویسکار مجاز تماس بگیرید. گاهی اتفاقا یک تشخیص اشتباه، خسارت بیشتری به بار می آورد.

این مشکل به خصوص در پکیج هایی که چند سال کار کرده اند رایج است و یک تعمیرکار ماهر معمولا میتواند همان رله را روی برد تعویض کند. این کار خیلی به صرفه تر از تعویض کل برد است. ولی تشخیص و تعمیرش کار شما نیست. یک اشتباه کوچک میتواند کل برد را از کار بیندازد و هزینه بسیار سنگینی روی دستتان بگذارد.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب جمع بندی کنیم. اگر فن پکیج ایران رادیاتور شما کار نمیکند، اول به صداش گوش بدید. صدای وزوز یعنی گیر کرده یا خازنش خرابه. صدای برخورد یعنی چیزی لای پره هاشه. سکوت مطلق یعنی احتمالا برق بهش نمیرسه. برق رو قطع کنید و با دست چرخش فن رو تست کنید. اگه سفت بود، گیرپاژ کرده و باید عوض بشه. اگه چیزی توش گیر کرده بود درش بیارید. اگر روان بود ولی کار نمیکرد، مشکل یا از خود موتور فن هست یا از برد که بهش برق نمیرسونه. ضمنا اینو یادم رفت بگم: کثیفی بیش از حد پره های فن هم میتونه باعث سنگین شدن و عدم تعادل فن بشه و به مرور به بلبرینگ هاش آسیب بزنه. پس تمیز کردن دوره ای فن با یک فرچه یا مسواک خشک (با برق قطع) هم کار هوشمندانه ایه. در نهایت، برای مشکلات برقی و برد، حتما از یک متخصص کمک بگیرید.

تست پرشر سوئیچ هوا با مولتی متر و روش های ساده خانگی

پرشر سوئیچ هوا (Air Pressure Switch) یک سنسور ایمنی حیاتی در پکیج های فن دار است که وظیفه دارد عملکرد صحیح فن و باز بودن مسیر دودکش را به برد الکترونیکی اطلاع دهد. خرابی این قطعه یکی از شایع ترین دلایل بروز ارور 40 60 80 در پکیج ایران رادیاتور است. قبل از اقدام به تعویض این قطعه، بهتر است آن را تست کنید تا از خراب بودنش مطمئن شوید. تست پرشر سوئیچ به دو روش اصلی قابل انجام است:

1. تست های ساده و سریع (بدون ابزار): این روش ها یک دید کلی به شما میدهند اما ۱۰۰٪ قابل اعتماد نیستند.
2. تست با مولتی متر (روش دقیق و تخصصی): این روش به طور قطعی سلامت یا خرابی الکتریکی قطعه را مشخص میکند.

این مقاله هر دو روش را به صورت قدم به قدم و با زبان ساده آموزش میدهد تا بتوانید با اطمینان بیشتری عیب یابی کنید.

ساختار داخلی پرشر سوئیچ هوا: چرا تستش میکنیم؟

قبل از اینکه روش تست رو یاد بگیریم، بهتره بدونیم داخل این قطعه چه خبره. پرشر سوئیچ هوا در واقع یک کلید بسیار ساده است. داخل آن یک دیافراگم لاستیکی نازک و حساس وجود دارد. پشت این دیافراگم یک کلید فشاری (میکروسوئیچ) با دو کنتاکت الکتریکی قرار دارد. این دو کنتاکت در حالت عادی از هم جدا هستند (Normally Open یا NO).

وقتی فن پکیج روشن میشود، از طریق یک شلنگ، مکشی پشت دیافراگم ایجاد میکند. این مکش باعث میشود دیافراگم به سمت داخل کشیده شود و به کلید فشاری نیرو وارد کند. در نتیجه، کلید عمل کرده و دو کنتاکت الکتریکی به هم وصل میشوند و یک مدار بسته ایجاد میکنند. برد الکترونیکی با تشخیص بسته شدن این مدار، میفهمد که فن روشن شده و مسیر دودکش باز است.

پس ما در فرآیند تست، دقیقا همین دو عملکرد را بررسی میکنیم:
۱. آیا دیافراگم و بخش مکانیکی سالم است و با مکش عمل میکند؟
۲. آیا با عمل کردن بخش مکانیکی، کلید الکتریکی هم اتصال را برقرار میکند؟

روش اول: تست های ساده (بدون مولتی متر)

این روش ها نیاز به ابزار خاصی ندارند و سریع انجام میشوند. یادتان باشد قبل از هر کاری برق پکیج را کاملا قطع کنید.

۱. تست مکانیکی با صدا (تست "تق")
این ساده ترین تست است. قاب پکیج را باز کنید. پرشر سوئیچ را پیدا کنید. دو شلنگ سیلیکونی متصل به آن را با احتیاط جدا کنید. حالا دهان خود را روی یکی از ورودی های پرشر (معمولا ورودی که با علامت منفی یا L مشخص شده) بگذارید و یک مکش آرام و یکنواخت ایجاد کنید (مثل نوشیدن با نی). همزمان با مکش، باید یک صدای "تق" ضعیف از داخل قطعه بشنوید. این صدای عمل کردن میکروسوئیچ داخلی است. سپس مکش را قطع کنید، باید دوباره یک "تق" دیگر برای بازگشت کلید به حالت اولیه بشنوید.

نتیجه گیری از این تست:
- اگر صدای "تق" را شنیدید: بخش مکانیکی و دیافراگم احتمالا سالم است. اما این تضمین نمیکند که اتصال الکتریکی هم برقرار میشود.
- اگر صدایی نشنیدید یا با مکش خیلی زیاد به سختی صدا داد: دیافراگم داخلی خشک و سفت شده یا سوراخ است. قطعه حتما خراب است و باید تعویض شود.

۲. تست عملکردی با شبیه سازی (تست "پل زدن")
این روش کمی پیشرفته تر است و برای زمانی است که به خرابی الکتریکی پرشر شک دارید.
هشدار: این تست اگر به اشتباه انجام شود میتواند به برد آسیب بزند. با مسئولیت خودتان انجام دهید.
پکیج را در حالت خطا (ارور 40 60 80) قرار دهید. سوکت های برقی را از روی پرشر سوئیچ جدا کنید. حالا با یک تکه سیم کوچک، دو پین داخل سوکتی که از برد آمده را برای یک لحظه خیلی کوتاه به هم وصل کنید (پل بزنید).

نتیجه گیری از این تست:
- اگر با این کار بلافاصله صدای جرقه زن آمد و پکیج روشن شد: یعنی برد و سایر قطعات سالم هستند و مشکل قطعا از عدم اتصال در پرشر سوئیچ شماست. پس پرشر خراب است.
- اگر هیچ اتفاقی نیفتاد: مشکل از جای دیگری است (احتمالا برد یا فن).

روش دوم: تست دقیق و قطعی با مولتی متر

این بهترین و مطمئن ترین روش برای تست پرشر سوئیچ هوا است و نتیجه آن ۱۰۰٪ قابل اعتماد است.

۱. برق پکیج را قطع کنید و سوکت های برقی را از پرشر سوئیچ جدا کنید.

۲. مولتی متر خود را روی حالت تست پیوستگی (Continuity) یا همان حالت "بوق" قرار دهید. در این حالت اگر دو پراب مولتی متر را به هم بزنید، باید صدای بوق ممتد بشنوید.

۳. پراب های مولتی متر را به دو ترمینال (پایه) فلزی پرشر سوئیچ وصل کنید. فرقی نمیکند کدام پراب به کدام پایه وصل شود.

۴. در حالت عادی (بدون مکش)، مولتی متر نباید هیچ صدایی بدهد و باید مدار باز را نشان دهد (عدد ۱ یا OL روی صفحه).

۵. حالا، در حالی که پراب ها هنوز وصل هستند، با دهان در ورودی پرشر مکش ایجاد کنید تا صدای "تق" را بشنوید.

۶. به محض شنیدن صدای "تق"، مولتی متر شما باید شروع به بوق زدن ممتد کند و مقاومت نزدیک به صفر را نشان دهد. این یعنی کلید وصل شده و اتصال الکتریکی برقرار است.

۷. مکش را قطع کنید. همزمان با شنیدن صدای "تق" برگشت، بوق مولتی متر هم باید قطع شود.

تحلیل نهایی با مولتی متر:
- اگر با مکش، هم صدای "تق" آمد و هم مولتی متر بوق زد: پرشر سوئیچ شما از نظر الکتریکی و مکانیکی کاملا سالم است. دنبال مشکل در جای دیگری بگردید (شلنگ ها، ونتوری، گرفتگی دودکش، یا حتی برد).
- اگر صدای "تق" می آید ولی مولتی متر بوق نمیزند: بخش مکانیکی سالم است اما پلاتین های کلید داخلی خراب (خال زده یا کثیف) شده و جریان را عبور نمیدهند. پرشر باید تعویض شود.
- اگر اصلا صدای "تق" نمی آید: دیافراگم خراب است و قطعه باید تعویض شود.

این روش به شما اجازه میدهد بدون هیچ شکی، سالم یا خراب بودن پرشر را تشخیص دهید و از هزینه اضافی برای تعویض یک قطعه سالم جلوگیری کنید. در عیب یابی ارورهای تهویه پکیج، تست دقیق قطعات حرف اول را میزند.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب، جمع بندی کنیم. برای تست پرشر هوا، اول برق رو قطع کن. ساده ترین راه اینه که توش فوت کنی (یا مکش کنی) ببینی صدای "تق" میده یا نه. اگه صدا نداد یعنی خرابه. اگه صدا داد ولی بازم شک داری، از مولتی متر استفاده کن. مولتی متر رو بذار رو حالت بوق، به پایه های پرشر وصل کن. در حالت عادی نباید بوق بزنه. وقتی توش مکش میکنی و صدای تق میاد، باید بوق بزنه. اگه بوق نزد یعنی کلیدش خرابه و باید عوض بشه. این دقیق ترین راهه و خیالتو راحت میکنه. ضمنا اینو یادم رفت بگم: قبل از همه این تست ها، همیشه اول خود شلنگ های متصل به پرشر رو چک کنید. خیلی وقت ها مشکل فقط یک ترک ریز روی همین شلنگ هاست و خود قطعه کاملا سالمه. از ساده ترین چیز شروع کنید.

چگونه از لانه سازی پرنده در دودکش پکیج جلوگیری کنیم؟

چگونه از لانه سازی پرنده در دودکش پکیج جلوگیری کنیم؟ راهنمای پیشگیری

لانه سازی پرندگان در دودکش پکیج های دیواری، یکی از دلایل شایع اما بسیار خطرناک برای مسدود شدن مسیر خروج دود است. این اتفاق نه تنها میتواند باعث بروز ارورهای مربوط به تهویه (مانند ارور 40 60 80) و خاموش شدن پکیج شود، بلکه با جلوگیری از خروج گازهای سمی، خطر جانی و مسمومیت با مونوکسید کربن را برای ساکنین به همراه دارد. پیشگیری از این اتفاق بسیار ساده تر و کم هزینه تر از مواجهه با عواقب آن است.

اقدامات اصلی برای جلوگیری از این مشکل عبارتند از:

1. نصب کلاهک دودکش استاندارد و مخصوص
2. بازرسی دوره ای و منظم خروجی دودکش
3. ایمن سازی اطراف دودکش برای جلوگیری از نشستن پرندگان

این مقاله به شما راهکارهای عملی و ساده ای را آموزش میدهد تا برای همیشه از شر این مشکل و خطرات ناشی از آن خلاص شوید.

چرا پرندگان در دودکش پکیج لانه میسازند؟

شاید برایتان سوال باشد که چرا یک لوله فلزی، مکان جذابی برای لانه سازی پرندگان است؟ دلایل مختلفی برای این رفتار وجود دارد، به خصوص در فصل بهار که فصل جفت گیری و تخم گذاری آنهاست:

• امنیت و حفاظت: لوله دودکش یک فضای سرپوشیده و محفوظ از باد، باران و حیوانات شکارچی (مثل گربه) فراهم میکند. این یک پناهگاه ایده آل برای ساختن لانه و بزرگ کردن جوجه هاست.
• گرما: حتی در فصولی که از گرمایش استفاده نمیشود، دودکش پکیج به دلیل قرار گرفتن در معرض آفتاب و همچنین گرمای باقیمانده از کارکرد آب گرم مصرفی، معمولا کمی گرم تر از محیط اطراف است. این گرمای ملایم برای پرندگان و تخم هایشان خوشایند است.
• مکان یابی: خروجی دودکش ها معمولا در نقاط بلند و با دسترسی مناسب برای پرواز قرار دارند که این هم یک مزیت برای پرندگان محسوب میشود.

پرندگان کوچک مانند گنجشک، سار و یاکریم ها علاقه زیادی به این مکان ها دارند و میتوانند در عرض چند روز، با استفاده از شاخه های خشک، علف، نخ و پلاستیک، مسیر دودکش شما را کاملا مسدود کنند.

همونطور که در تصویر میبینید، حجم موادی که پرنده ها وارد لوله میکنند میتواند بسیار زیاد باشد.

بهترین راه حل: نصب کلاهک دودکش مناسب

موثرترین، ساده ترین و دائمی ترین راه حل برای جلوگیری از ورود پرندگان، نصب یک کلاهک دودکش استاندارد است. اما نه هر کلاهکی. کلاهک های معمولی که فقط یک سایه بان ساده هستند، جلوی ورود پرندگان را نمیگیرند.

کلاهک H شکل استاندارد:
این نوع کلاهک که به کلاهک پره ای هم معروف است، بهترین گزینه برای دودکش پکیج های فن دار و بدون فن است. طراحی آن به گونه ای است که نه تنها از ورود باران و پرندگان جلوگیری میکند، بلکه به خروج بهتر دود در شرایط وزش باد نیز کمک میکند. اما این کلاهک ها هم باید یک ویژگی مهم داشته باشند.

کلاهک توری دار (Bird Guard):
برای اطمینان کامل، بهتر است از کلاهک هایی استفاده کنید که در دهانه های ورودی و خروجی خود، یک توری فلزی مقاوم دارند. این توری ها باید به اندازه کافی ریز باشند تا پرندگان کوچک نتوانند از آن عبور کنند، و در عین حال به قدری درشت باشند که با دوده و گرد و غبار به راحتی مسدود نشوند. این راه حل، یک راه حل قطعی است.

اگر کلاهک فعلی شما توری ندارد، میتوانید خودتان با استفاده از توری های فلزی گالوانیزه و سیم مفتول، دهانه های آن را بپوشانید. این یک کار ساده و ارزان است که ایمنی شما را تضمین میکند. فقط دقت کنید که توری را طوری نصب نکنید که جلوی خروج دود را بگیرد.

بازرسی های دوره ای: پیشگیری بهتر از درمان است

حتی با داشتن بهترین کلاهک، بازرسی دوره ای، به خصوص در ابتدای فصل پاییز (قبل از راه اندازی سیستم گرمایش) و ابتدای فصل بهار (قبل از شروع لانه سازی)، یک عادت هوشمندانه است.

چگونه بازرسی کنیم؟
- بازرسی چشمی: به صورت منظم (مثلا ماهی یک بار) از حیاط یا پنجره به خروجی دودکش خود نگاهی بیندازید. آیا رفت و آمد مشکوک پرندگان را در آن اطراف میبینید؟ آیا شاخه یا علفی از کلاهک بیرون زده است؟
- بازرسی داخلی: حداقل سالی یک بار، لوله دودکش را از پکیج جدا کرده و با یک چراغ قوه داخل آن را نگاه کنید. این کار به شما اطمینان میدهد که هیچ گرفتگی جزئی در مسیر وجود ندارد. این کار را حتما به سرویسکار سالیانه پکیج خود بسپارید.

تجربه نشان داده که بسیاری از افراد تا زمانی که پکیجشان به خاطر ارور مربوط به تهویه خاموش نشود، اصلا به فکر دودکش نمی افتند. این در حالی است که یک گرفتگی جزئی ممکن است باعث نشت آرام و تدریجی مونوکسید کربن به داخل خانه شود که بسیار خطرناکتر از خاموش شدن کامل دستگاه است.

اگر لانه ساخته شده بود چه کنیم؟

اگر متوجه شدید که پرنده ای در دودکش شما لانه ساخته، باید آن را تمیز کنید. اما چند نکته را در نظر داشته باشید:

۱. ابتدا پکیج را کاملا خاموش کنید. به هیچ وجه سعی نکنید با روشن کردن پکیج، پرنده را فراری دهید. این کار میتواند باعث آتش سوزی در لانه یا بازگشت دود به خانه شود.

۲. صبر کنید تا جوجه ها لانه را ترک کنند: اگر میدانید که داخل لانه تخم یا جوجه وجود دارد، از نظر اخلاقی بهتر است چند هفته صبر کنید تا جوجه ها پرواز کنند و لانه را ترک کنند.

۳. تمیزکاری کامل: بعد از خالی شدن لانه، با استفاده از یک میله بلند و فرچه، تمام مواد لانه را از دودکش خارج کنید. مطمئن شوید که هیچ چیزی باقی نماند. سپس بلافاصله یک کلاهک توری دار مناسب نصب کنید تا دوباره این اتفاق نیفتد.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب، جمع بندی کنیم. پرنده ها عاشق دودکش شما هستن چون گرم و امنه. برای اینکه جلوشونو بگیرید، بهترین کار نصب کلاهک H شکل توری داره. این راه حل قطعیه. سالی یکی دو بار هم، مخصوصا اول بهار و پاییز، یه نگاهی بهش بندازید ببینید خبر خاصی نیست. این کارا خیلی ساده و ارزونه ولی از خطر مرگبار گازگرفتگی جلوگیری میکنه. اگه دیدید لانه ساختن، پکیج رو خاموش کنید و بعد از اینکه جوجه ها رفتن، کامل تمیزش کنید و سریع کلاهک رو نصب کنید. ضمنا اینو یادم رفت بگم: بعضی ها از مترسک های براق یا نوارهای رنگی در نزدیکی دودکش استفاده میکنن تا پرنده ها رو بترسونن. این روش ها موقتی هستن و پرنده ها بعد از مدتی بهشون عادت میکنن. هیچ چیز جای یک مانع فیزیکی مثل توری رو نمیگیره.

ارتباط بین برد الکترونیکی و فن در پکیج های ایران رادیاتور (تحلیل فنی)

رابطه بین برد الکترونیکی و فن در پکیج های فن دار، یک ارتباط دستوری و نظارتی است که اساس سیستم ایمنی تهویه را تشکیل میدهد. درک این فرآیند به شما کمک میکند تا علت اصلی بروز خطاهایی مانند ارور 40 60 80 را به صورت ریشه ای بفهمید. این خطا زمانی رخ میدهد که این ارتباط دو طرفه، در یکی از مراحل خود دچار اختلال شود. برد دستور میدهد، اما یا فن اجرا نمیکند، یا گزارش اجرای دستور به برد باز نمیگردد.

این فرآیند به ظاهر ساده، شامل یک زنجیره دقیق از وقایع الکتریکی و مکانیکی است:

1. صدور فرمان از پردازنده به رله فن
2. فعال شدن رله و ارسال ولتاژ ۲۲۰ ولت به فن
3. چرخش فن و ایجاد مکش در ونتوری
4. فعال شدن پرشر سوئیچ هوا بر اثر مکش
5. ارسال سیگنال تایید به برد الکترونیکی

این مقاله به صورت فنی اما با زبان ساده، هر یک از این مراحل را تشریح میکند و نقاطی را که این زنجیره میتواند در آنها قطع شود، مشخص میکند.

مرحله اول و دوم: صدور فرمان و ارسال برق (وظیفه برد و رله)

همه چیز از برد الکترونیکی شروع میشود. وقتی شما شیر آب گرم را باز میکنید یا ترموستات اتاقی فرمان گرمایش میدهد، اولین کاری که پردازنده (CPU) روی برد انجام میدهد، راه اندازی سیستم تهویه است. این یک پیش نیاز ایمنی است.

پردازنده یک سیگنال با ولتاژ پایین (معمولا ۵ یا ۱۲ ولت) به پایه های یک قطعه الکترومکانیکی به نام رله فن میفرستد. رله فن در واقع یک کلید قدرت است. این سیگنال ضعیف، یک سیم پیچ مغناطیسی را داخل رله فعال میکند که این میدان مغناطیسی باعث کشیده شدن یک اهرم فلزی و وصل شدن دو کنتاکت قدرت میشود.

این کنتاکت های قدرت، برق ۲۲۰ ولت شهری را به سمت موتور فن هدایت میکنند. پس به زبان ساده: پردازنده به رله میگوید "وصل شو"، و رله برق را برای فن وصل میکند.

نقاط احتمالی خرابی در این مرحله:
- خرابی پردازنده (بسیار نادر): پردازنده اصلا سیگنال اولیه را به رله نمیفرستد.
- خرابی رله (بسیار شایع): رله سیگنال را دریافت میکند، اما به دلیل سوختن پلاتین های داخلی یا خرابی سیم پیچ، نمیتواند برق ۲۲۰ ولت را وصل کند. این شایع ترین علت روشن نشدن فن از طرف برد است.
- قلع سردی پایه های رله: لحیم پایه های رله روی برد ترک برداشته و اتصال قطع و وصل میشود.

اگر در این مرحله مشکلی پیش بیاید، فن هرگز روشن نخواهد شد و شما هیچ صدایی از آن نخواهید شنید.

مرحله سوم و چهارم: اجرای دستور و ایجاد گزارش (وظیفه فن و پرشر)

اگر مراحل قبل به درستی انجام شود، برق به فن میرسد و فن شروع به چرخیدن میکند. حالا نوبت بخش نظارتی داستان است. برد باید مطمئن شود که فن واقعا کار میکند.

چرخش فن، هوا را از داخل محفظه احتراق و از طریق یک قطعه به نام ونتوری به بیرون میکشد. همانطور که قبلا توضیح داده شد، ونتوری با استفاده از اختلاف قطر، یک منطقه کم فشار (مکش) ایجاد میکند. این مکش از طریق یک شلنگ نازک به پرشر سوئیچ هوا منتقل میشود.

این مکش، دیافراگم داخل پرشر سوئیچ را به حرکت در می آورد و باعث میشود یک کلید داخلی وصل شود. این کلید، دو سیم متصل به خود را به هم وصل میکند.

نقاط احتمالی خرابی در این مرحله:
- خرابی مکانیکی یا الکتریکی فن: برق به فن میرسد، اما به دلیل گیرپاژ بودن یا سوختن، فن نمیچرخد. (صدای وزوز یا سکوت)
- گرفتگی مسیر (دودکش، ونتوری): فن میچرخد، اما به دلیل بسته بودن راه، مکش کافی ایجاد نمیشود.
- خرابی مکانیکی پرشر سوئیچ: دیافراگم آن سفت یا سوراخ شده و با وجود مکش، عمل نمیکند.
- خرابی شلنگ ها: شلنگ های رابط سوراخ هستند و مکش را به پرشر نمیرسانند.

در تمام این حالات، با اینکه برد فرمان را صادر کرده، اما مرحله گزارش دهی به درستی انجام نمیشود.

مرحله پنجم: دریافت و پردازش گزارش (بازگشت به برد)

حالا زنجیره به نقطه پایانی خود میرسد. دو سیمی که از پرشر سوئیچ می آیند، مستقیما به برد الکترونیکی متصل هستند. برد به طور مداوم وضعیت این دو سیم را چک میکند.

در حالت عادی، مدار بین این دو سیم باز است. وقتی پرشر سوئیچ عمل میکند و کلیدش وصل میشود، این مدار بسته میشود. پردازنده روی برد، این بسته شدن مدار را به عنوان سیگنال "OK" یا "تایید عملکرد فن" تشخیص میدهد.

فقط و فقط پس از دریافت این سیگنال است که برد به مرحله بعدی، یعنی باز کردن شیر گاز و صدور فرمان جرقه، میرود.

نقاط احتمالی خرابی در این مرحله:
- خرابی الکتریکی پرشر سوئیچ: دیافراگم عمل میکند (صدای تق می آید)، اما کلید داخلی آن به دلیل خال زدن، جریان را عبور نمیدهد. پس مدار بسته نمیشود.
- قطع بودن سیم های رابط: سیم های بین پرشر و برد قطع شده اند.
- خرابی در مدار ورودی برد (نادر): پرشر سالم است و مدار را میبندد، اما قطعات روی برد که مسئول خواندن این سیگنال هستند (مثلا یک اپتوکوپلر یا مقاومت) خراب شده اند و برد متوجه بسته شدن مدار نمیشود.

بنابراین، ارور 40 60 80 یعنی این سیگنال تایید، در زمان مشخص شده، به دست برد نرسیده است. حالا وظیفه تعمیرکار این است که بفهمد کدام حلقه از این زنجیره ۵ مرحله ای قطع شده است. آیا فرمان اصلا صادر نشده؟ آیا فن اجرا نکرده؟ یا گزارش به درستی تهیه و ارسال نشده؟ این دقیقا همان کاری است که در فرآیند عیب یابی انجام میشود.

گاهی اتفاقا یک مشکل ساده مثل گرفتگی یک شلنگ، کل این زنجیره پیچیده را مختل میکند. برای همین همیشه باید از ساده ترین احتمالات شروع کرد.

بیایین تمام چیزهایی که گفتم رو به طور خلاصه مرور کنیم:

خب، جمع بندی کنیم. ارتباط برد و فن یک خیابان دو طرفه است. برد با رله به فن میگه "روشن شو". فن با چرخیدن و ایجاد مکش، به پرشر سوئیچ میگه "به برد بگو من روشنم". پرشر هم این پیام رو به برد میرسونه. ارور ۴۰ ۶۰ ۸۰ یعنی این پیام آخر به برد نرسیده. حالا یا از اول فرمانی نبوده (مشکل برد)، یا فن کار نکرده (مشکل فن)، یا پیام وسط راه گم شده (مشکل پرشر یا شلنگاش). فهمیدن این زنجیره، کلید اصلی عیب یابی این خطای رایج است. ضمنا اینو یادم رفت بگم: در بعضی بردهای پیشرفته تر، برد نه تنها بودن یا نبودن سیگنال پرشر، بلکه زمان رسیدن این سیگنال را هم اندازه میگیرد. اگر فن کند باشد و سیگنال دیرتر از حد مجاز برسد، باز هم برد خطا میدهد. این نشان میدهد که طراحی سیستم ایمنی چقدر دقیق است.